ngược dòng khuếch tán

Có lẽ mùi hương chính là thứ phục dựng tiềm thức và thiên đàng hữu hiệu nhất, bởi nó có tất cả: trọng lượng, nhiệt độ, vị, cảm giác, và màu sắc, quang độ,… Khứu giác có thể cùng lúc lay động mọi giác quan còn lại, và như vậy, cả một địa đàng có thể được dựng nên và tiêu hủy chỉ trong tốc độ khuếch tán của một giọt bụi hương.

“Chúng ta là những đứa con gái lớn lên trong nước hoa Tabu, quần jeans Hara và những hộp phấn Én thần thánh”, tôi nói như vậy với cô bạn gái vào một buổi chiều cách đây vài hôm.

Câu nói hết sức buồn thảm này đúng với mọi độc giả cùng thế hệ tôi, đã lớn lên, mê đắm trước những Poison và Anais, những Charlie và Fragile huyền thoại của thị trường xa xỉ phẩm đơn điệu của Sài Gòn cuối thập niên 80.

Rồi tất cả trở thành kí ức già cỗi với những cơn sốt Obssession và Giò, đại dịch unisex và những vụ nổ tung hoa cứu rỗi tính nữ của ngài Jacobs… Mỗi perfumista Sài Gòn (ít ra là ở Sài Gòn) đều lưu giữ trong tiềm thức những dòng hương thời cuộc đó.

Sài Gòn – với thuộc tính rất riêng và thứ thẩm mỹ khứu giác bồng bột của hết thế hệ đến thế hệ khác những perfumista cầu kì hay nhẹ dạ, mang riêng của nó một lịch sử mùi hương.
angela-lansbury-for-blackglama

Từ huyền thoại đơn hương Chà-và đến những dòng hương tuyệt mệnh của Kỷ Hoàng Kim

Khó có thể truy tìm chính xác ai là perfumista người Việt Nam đầu tiên, hay lọ nước hoa đầu tiên được du nhập đến Việt Nam. Nhưng hoàn toàn không khó để kẻ chơi cổ ngoạn tìm thấy những lọ chai nước hoa Shalimar nhà Guerlain được lăng-xê vào thập niên 20 hiện diện trong vô thiên lủng những món cổ vật tế nhuyễn được rao bán từ kho tàng cá nhân một gia đình tư sản xưa nào đó.

Du nhập tới xứ An Nam cùng lối sống cầu kì của cư dân nền văn minh Ánh Sáng, nước hoa như một món trang sức vô hình, không phục vụ mắt nhìn, nhưng vi tế mầu nhiệm hơn tất thảy những món “bắc kế” (từ thời này dùng chỉ trang sức, phụ trang) sang trọng nhất – một thứ đặc quyền của giới kỹ nữ và hàng thị dân phong lưu.

Đồng hành cùng tuyệt phẩm mùi hương của văn minh phong hóa đến từ Tây phương này còn có những dòng đơn hương chưng cất bởi các thương buôn người Chà (Java) sinh sống tại Sài gòn.

Theo câu chuyện kể lại của một nhà bào chế hiện sinh sống tại Đà lạt, khi ấy ông còn là một cậu thanh niên tỉnh lẻ hàng tuần theo chuyến hàng lên Sài gòn, từng ngẩn ngơ chiêm bái hình ảnh những bà trung lưu, những cô nữ sinh áo trắng dập dìu ra vô những hiệu buôn của người Chà bên ngoài Chợ Cũ (giờ là đường Hàm Nghi), nơi những hương liệu mỹ phẩm được chưng cất, đựng trong những vò thủy tinh lớn và chiết ra chai nhỏ theo định lượng để bán. Loại dầu thơm bình dân này hoàn toàn là những đơn hương thuần túy mang mùi thơm của những loài hoa, vị cỏ có trong thiên nhiên được chưng cất, không cấu trúc và không biến cố, nhưng thỏa đáp được nhu cầu làm đỏm cơ bản nhất của nữ giới nói chung.

Cho đến giờ, cậu nhỏ đó vẫn đang thầm lặng thực hiện tham vọng phục dựng những dòng đơn hương giản dị đó cho mầm mống một thị trường nước hoa nội hóa.

Vào thập niên 50, những dòng xa xỉ phẩm nhập khẩu và nếp tôn sùng các nhãn nước hoa mang âm hưởng Francophile thống trị tuyệt đối thị trường thượng lưu, một phần bởi uy danh kinh đô hoa lệ, một phần khác bởi chính bối cảnh thị trường thế giới vẫn chịu sự thao túng của thẩm mỹ lục địa già. Cho đến tận đầu thập niên 60, nước hoa mới trở nên phổ cập hơn cùng sự sầm uất của những thương xá tân kỳ bày bán đồ xa xỉ. Cũng từ đây, các quý bà quý cô Sài Gòn bắt đầu làm quen với những loại nước hoa nhập từ Hoa Kỳ, dao động vô chừng từ những thương hiệu gốc Pháp như YSL và Dior, cho đến những dòng hương “drugstore” với giá cả khá dân chủ xuề xòa, thừa sức cung ứng nhu cầu làm dáng của giới trẻ.

Nhưng kể từ 1975, Sài Gòn cô lập hoàn toàn khỏi thị trường xa xỉ phẩm thế giới, người ta lay lắt dựa dẫm chính vào nguồn mỹ phẩm chợ đen từ các thùng hàng gửi về từ hải ngoại.

Đó là những năm đầu thập niên 1980 tại Sài Gòn, khắp nơi ở khu trung tâm, nơi những tiệm ăn, nhà hàng sang trọng còn sót lại, và những dạ vũ tổ chức “chui” tại nhà, những nếp quen và mùi hương cũ vẫn được duy trì một cách tài tình. Người ta cự tuyệt những dòng hương mới lạ thượng trào trên thị trường thế giới, như một cố gắng tuyệt vọng trong việc bảo tồn vẹn nguyên bầu không khí hoa lệ của Sài Gòn vào những năm 60 phóng túng. Opium của Yves Saint Laurent cho giới nghệ sĩ và cavalliere cũ, Chanel No.5 và Shalimar được coi là tín chỉ thượng lưu. Mấy cô trẻ trung thích Charlie, Joy và Tabu bởi mức giá thân thiện hơn, trong khi Mon Péché nhà Lanvin, Magie Noir nhà Lancome và Poison nhà Dior chinh phục hết thảy mọi thị phần bởi chút vẻ lẳng lơ táo bạo.

Còn với nam giới, Paco Rabanne giữ nguyên vị trí thượng lưu trong khi eau de cologne của Old Spice chỉ còn là tàn tích tại những tiệm barber kiểu cũ, và Brut lui về thị phần trung niên trí thức. Về sau, những lọ cologne hiệu Old Spice tuyệt tích hoàn toàn tại thị trường Sài Gòn, trong khi Brut vẫn tồn tại một cách khá khiêm tốn sau nhiều đợt thay đổi thành phần và thiết kế mề đay trứ danh cũng bị loại bỏ. Chỉ mới gần đây, hai tên tuổi này chính thức tái xuất dưới hình thức các phiên bản sản phẩm vệ sinh cá nhân, Brut và nhãn Old Spice “con tàu đỏ” hầu như bị xóa tên khỏi danh mục những dòng nước hoa giành cho quý ông. Cần phải nói thêm rằng đây là một điều đáng tiếc, bởi sự đặc sắc trong ứng dụng note cẩm chướng ở Old Spice, và thi vị Fougère kinh điển của Brut vẫn là những huyền thoại đáng nể của lịch sử bào chế mùi hương trên thế giới còn gây tranh cãi tới tận bây giờ.

l-gda23j5lkmoyeq

Thảm họa Kỷ Disco: Quá nhiều hormone cho một thành phố nhỏ

Dựa trên tập quán “tàn dư” của các perfumista mới nhập môn bản xứ, những dòng hương lừng lẫy nhất của Kỷ Ngây Thơ – khoảng thập niên 20, 30, tình cờ hội tụ hài hòa với những dòng cực thịnh của cuối thập niên 60 đầu thập niên 70 và chiều chuộng mỹ mãn gu khứu giác bạo liệt của đàn bà con gái Sài Gòn xứ ngọc Viễn Đông vào đúng thời kỳ “trở mình” hồi phục của Sài Gòn những năm 1980. Tất thảy là những tầng hương mang cấu trúc cầu kỳ, với nốt powdery, xạ hương, gia vị và hương hoa tổng hợp sực nức một vẻ duyên phấn sáp đầy kịch tính, đồng điệu ngẫu nhiên với nét bốc đồng khả ái của Sài Gòn, sự pha tạp Đông-Tây cổ-kim kì thú giữa văn hóa “phố lớn” Sài Gòn với dáng vẻ cổ thị nhưng tinh thần phồn thực sầm uất của khu Chợ Lớn. Phóng khoáng tới mức dễ dãi, duyên dáng theo một cách ồn ào, huyền mặc Đông phương trộn nhuyễn cùng tạp chất văn minh Âu hóa, khoái lạc thụ hưởng được tôn vinh, và nỗi sầu muộn “sentimental” lại lên ngôi thời thượng theo những cuốn băng cassette chuyền tay cùng tên gọi tắt phiên âm “sến”. Tất thảy đều trùng hạp tài tình với tinh thần những mùi hương được ưa chuộng nhất thời kỳ này, với ảnh hưởng tác dụng á phiện lên nỗi ám ảnh Yves Saint Laurent, hay những gia vị Trung Á đậm nét “tuồng hương xa” của nhà Guerlain lúc bấy giờ.

Nhưng đó cũng chính là nguyên nhân tàn lụi của những dòng hương xạ (musky) và hương Đông phương (Oriental) tại thị trường Sài gòn những năm dài sau dư chấn cơn sốt nặc nồng hương nhân tạo đó. Xạ động vật và lượng lớn trầm hương, hổ phách chiếm nồng độ cao trong các dòng nước hoa này bắt buộc sử dụng tinh dầu tổng hợp và những gam hợp hương thay thế để tạo cảm giác tương tự, đặc tả thuộc tính phương Đông. Bỏ qua lòng trân quý những cấu trúc bào chế bậc thầy và những chiến dịch quảng cáo triệu đô, hai trường phái này khiến người ta liên tưởng tới thứ thẩm mỹ rườm rà cũ kỹ, quá nhiều aldehydes, quá nồng nàn với một thông điệp dục tính sỗ sàng, bông tai nhựa to quá khổ và keo xịt tóc nặng mùi. Những mùi hương được ưa chuộng đồng nghĩa với sự xuất hiện nồng nực ở khắp nơi. Cả một xã hội đàn bà đỏm dáng và cá biệt, bất kể thời tiết trong ngày, đều cùng lúc tỏa hương một cách phồn thực tới sỗ sàng.

Trong kí ức của rất nhiều người, thập niên 70 và 80 đã lưu dấu bằng những cái nhăn mặt khổ sở và những tai nạn xây xẩm vì mùi mỹ phẩm nực nồng trong thang máy, tiệm ăn và các rạp cine. Những tên tuổi quý phái thượng tôn trở thành khái niệm bình dân xa cạ, khi mà một quý bà lịch duyệt cũng tỏa hương y hệt một cô nhân viên cửa hàng mậu dịch.

Thảm kịch tương tự đã xảy ra với dòng nước hoa mang số 5 huyền thoại của nhà Chanel trên thế giới – với note hồng và hương phấn kinh điển, đậm đặc và phổ cập đến nỗi ấn tượng “mùi hương bà ngoại” (dù đã là một bà ngoại cực kì am hiểu sành sỏi) cũng đủ khiến các cô gái trẻ phủ lên các dòng powdery định kiến “mùi người già”. Cùng lúc, việc các quý bà Á châu ồ ạt chạy đua theo “đẳng cấp Coco” cũng cùng lúc khiến dòng hương powdery này chịu thêm một định kiến về phong cách trưởng giả nouveau riche.

Không thể không nhắc đến một tác nhân góp phần trong cuộc truất ngôi ngoạn mục của trường phái Oriental và musky là sự xuất hiện của hàng nhái sau thời mở cửa, cùng với thói quen buôn bán nước hoa trong quầy kiếng những khu nhà lồng nóng bức khiến tất cả những gì người ta cảm nhận được là một sức khuếch tán mạnh mẽ và kinh hoàng không kém gì những chiếc khăn lạnh ở quán bia hơi hạng bét.

o.769

Sự thoái trào của mặt phẳng những mùi hương đồng hóa

Sài Gòn đã phải mất tới hai thập niên để rũ bỏ hoàn toàn nỗi ám ảnh cơn sốt “musky Oriental”. Giới bình dân lũ lượt trốn vào sự xoa dịu của Anais Anais, trong khi các bà sang trọng “cai nghiện” Chanel bằng Dune, Giò và nồng độ Đông phương dịu dàng hơn qua hương nhài của J’adore, các cô thanh nữ ưa nổi loạn, hâm mộ Kim Wilde và mô tô Rebel quay lưng lại với Poison tối ám để tung hô những chai Jean Paul Gaultier với thiết kế chai lọ muôn phần kích thích.

Cũng cùng thời điểm này, không ít dòng nước hoa kể trên cũng tuyệt tích trên thị trường thế giới, hoặc phải trải qua những cuộc biến dạng, cách tân (reformulation) với sự thay đổi không hề ít trong công thức. Poison liên tục tung ra các phiên bản thỏa hiệp đa sắc, với thành phần và nồng độ được điều chỉnh mềm mại hơn nên vẫn được ưa chuộng. Cùng lúc, cơn sốt “quả táo độc” được hóa giải bởi các dòng hương trái cây trẻ trung hơn, với thiết kế vỏ chai không kém phần hấp dẫn do nhà Lolita Lempicka liên tục tung ra rù quến thị trường nhiệt đới. Các tên tuổi Á châu với làn hương trong veo và mỏng tang của Kenzo và Issey Miyake như hai giải pháp thỏa đáng cho khí hậu đặc thù nhiệt đới cũng bắt đầu được mến mộ.

Đó đã là một cuộc ru ngủ dịu dàng kéo dài từ giữa thập niên 90 đến nay, với Tommy Hilfiger đồng hóa lằn ranh giới tính của thị phần trẻ chuộng mốt unisex, trong khi trên thượng tầng mua sắm, các dòng hương được săn lùng và ưu ái bởi sự bảo chứng đẳng cấp của chai lọ và thương hiệu. Phần còn lại hứng trận mưa “cổ tích Lái Thiêu” với những lê táo mận nhà Lempicka và Marc Jacobs cùng Kenzo không ngừng nghỉ tung hoa lên thị phần nữ tính. Hơn một thập kỷ thơm tho kéo dài, những thi vị mùi hương được tóm gọn bằng những cái tên thương hiệu, các bàn thắng thị trường được quyết định bởi thiết kế lọ chai – vốn là những thứ không thể trưng trổ để uy hiếp thị giác. Cùng lúc, thảm họa những dòng hương tội đồ được mệnh danh là “nước hoa Singapore” được hau háu tiêu thụ thật sự báo động cho vai trò của thẩm mỹ khứu giác trong sự thành công của một dòng hương. Người ta từ chối chi trả những số tiền khổng lồ phi lý cho cùng một thứ chai lọ được bán trên các sạp chợ đêm hoặc mạng internet với giá chỉ bằng 1/10.

Không chỉ lằn ranh giới tính và đẳng cấp bị xóa mờ, nhộn nhạo đánh lẫn, mà trào lưu những dòng hương nhẹ thơ lơ cũng đã báo động thoái trào khi mà những số tiền cực xa xỉ được trả cho những làn hương mỏng mảnh đến nỗi người ta phải áp mũi lên da mới cảm nhận được, và được quảng cáo là đỉnh cao của sự tinh tế mùi hương…da thịt vừa được tắm sạch trong bồn jacuzzi thả hoa tươi. Tất cả tan biến chỉ trong vòng 15 phút đầu, với những khứu giác hụt hẫng trước cuộc thăng hoa xí hụt.

Đó là khi người ta nhớ da diết cái thời mà đàn ông và đàn bà tỏa mùi khác nhau, như những cá thể rừng già tỏa hương hormone đặc thù quyến rũ, khi mà đóa huệ duyên dáng của nghệ nhân nhà L’Artisan Parfumeur phải vượt trội về độ cầu kỳ so với note ylang ylang điền dã của những dòng hương giá mềm dân chủ. Những tầng, những lớp hương phức hợp trong một cấu trúc cầu kỳ đã trở thành điển lễ cũ kỹ, đậm đặc và dày vò đủ khiến người ta muốn quay trở lại để thưởng thức từ đầu. Những cú xịt đầu vòi với mỗi hạt bụi dung dịch màu hổ phách là một thiên diễm tình có lớp lang, biến cố được khứu giác kiên trì lần dở từng trang, từng cảnh cho đến khi mùi mẫn ngấm hẳn vào thịt da. Những mẫu vật cũ được săn lùng khắp nơi trên thế giới, các phiên bản trường phái chypre và fourège kinh điển được phục dựng trong những diện mạo và tên gọi mới.

006-M

Những “lỗ mũi” nổi khùng và những dấu chỉ phục hưng

Khi Le Parfum nhà Elie Saab bất thần thắng lớn tại mọi trung tâm mua sắm Sài Gòn, như một dấu chỉ cho một trào lưu tuy chậm chạp cẩn trọng nhưng hoàn toàn chắc chắn của những gu thưởng thức cầu kỳ nhưng không còn cũ kỹ. Le Parfum bắt đầu khôn khéo với việc dẫn dụ thói quen khứu giác bằng hương trái cây, hoa cam, khá thông dụng và hợp thời. Nhưng ngay lập tức là một cuộc chơi vi diệu của đặc tính đàn bà rõ nét với hương hoa hồng và nhài. Sự có mặt của các note tổng hợp mang tên aldehydes chính là yếu tố nhắc nhớ đến cái duyên phấn sáp quá tay của những dòng hương huyền thoại. Việc Le Parfum được ưu ái mạnh mẽ chính là dấu hiệu đáng ăn mừng cho các tín đồ perfumista phe bảo thủ về một cuộc đại chấn hưng.

L’artisan Parfumeur cũng táo bạo xuất hiện tại các thương xá Sài Gòn với hợp hương khá dị biệt do được tạo ra bởi quái kiệt Duchaufour, người đã tiễu trừ vị kem sữa (creamy) đặc thù của hương huệ và tạo ra một cấu trúc kì cục nhất xưa giờ với lối dẫn dụ đặc tả từ…gốc đến ngọn, như thể người ta chào hỏi một quý bà bắt đầu bằng việc hôn vào chân vậy.

Những cú chấn động liên tiếp của các “lãnh chúa” haute couture trong thế giới thời trang từ 2008 theo chuỗi domino đã tác động bạo liệt lên thị trường nước hoa, mỹ phẩm và phụ trang – những rường cột chống đỡ tài lực cho các thành trì xa xỉ cuối cùng, khiến cả kỹ nghệ bào chế phải đi qua sự thỏa hiệp với mãi lực bằng những cấu trúc mùi hương thân thiện bên trong những lọ chai bắt mắt. Đó chính là thời điểm quật khởi bạo liệt của những “tân minh chủ” bất ngờ và bất trị nhất: những phù thủy ẩn danh phía sau những huyền thoại mùi hương, các nhà bào chế thượng hạng, và những chiếc mũi phù thủy nổi loạn.

Những nhãn hiệu độc lập được ra đời, mang danh tánh cá nhân của các nhà bào chế, báo hiệu một sự chấn hưng rầm rộ của những hợp hương cầu kỳ bất hủ, những cảm hứng dị biệt nhất nằm ngoài mọi khuôn mẫu của nguyên tắc hòa hương. Thị trường đang quay sang tôn sùng những dòng nước hoa thượng thặng thoát khỏi hệ nô dịch thương hiệu, mang những tên tuổi cá nhân xa lạ nghiễm nhiên trị vì ngôi vị đắt đỏ nhất trên thị trường. Bond No.9 bỏ cả Nữu Ước vào lọ, quái kiệt Francis Kurkdjian thao túng tín đồ sành sỏi bằng bộ sưu tập trầm hương hừng hực sâu thẳm như những cơn sốt nhục cảm, đế vương đến tận từng con số trên tag giá. Tất thảy, mùi mồ hôi, đồng thau han rỉ trong ngôi cabin gỗ hoang phế, những drap đệm tình nhân, cả những chiếc váy slip dress bằng tơ chưa giặt, và có lẽ cả Nữu Ước lẫn Sài Gòn đều có thể được thần thánh hóa dưới dạng dung dịch, và đựng đầy vào những cái chai.

Cùng lúc, giới chuộng mùi hương tại Việt Nam, dù chưa phải là một cộng đồng to lớn, một khi thói quen và điều kiện mua sắm tại nước ngoài đã trở lại như thời hoàng kim gần nửa thế kỷ trước, lập tức hình thành nhu cầu tìm đến những mùi hương cá biệt và thoát khỏi ảnh hưởng nô dịch thương hiệu hay sự quyến rũ thị giác của thiết kế vỏ chai. Tính cá nhân lại được tôn thờ mãnh liệt hơn bao giờ hết sau gần hai thập kỷ của những dòng hương chung chạ. Sự xuất hiện dù chỉ mới duy nhất một cửa tiệm có dịch vụ tạo hương bespoke tại Sài Gòn để làm ra những lọ nước hoa độc bản cho thân chủ cũng đủ để người sành hương nhìn nhận dấu chỉ đáng mừng cho một nền văn minh pefumista hậu nô dịch.

Bởi tất cả, trên cả hương thơm, đó là thế giới tuyệt xảo của những bản ngã được tôn thờ, của mùi hormone nhân tạo được thần thánh hóa, những tuyệt phẩm nghệ thuật mong manh nhất, tan biến bằng tốc độ tản hương nhưng có khả năng gây nghiện đến ám ảnh lâu dài, món trang sức lịch duyệt nhất của nếp sống phong lưu, kiêu ngạo vượt xa khỏi mọi trưng trổ ồn ào của tầng thị trường nhãn mác.

6a00d83451ccbc69e2017615997dd6970c-400wi

(bài viết đã được sử dụng bởi tạp chí L’Officiel)

MÙI THỊ DÂN

Tình cờ trong một bài nghiên cứu về những dòng nước hoa phong vị Đông Phương đã ngưng sản xuất, tôi bắt buộc phải săn lùng những mẫu vật đã hoàn toàn tuyệt tích khỏi thị trường. Duyên kỳ ngộ đến với tôi từ tay một phụ nữ trung niên, gửi gắm món kỷ vật trong ve nước hoa bằng thứ thủy tinh đã trở nên đục mờ, bên trong chỉ còn chứa không quá 10ml đáy cặn. Sắc hổ phách huyền thoại của thứ dung dịch xa xỉ đã chuyển sang thứ nước màu thắng quá lửa với mùi hương khét ngằn ngặt như những bông hồng chết trên giàn hỏa thiêu. 40 năm về trước, chị là cô con gái gia đình “tiếp quản” một ngôi nhà mà gia chủ đã ra hải ngoại. Trong tất thảy những cuốn album gia đình cùng tư trang để lại, cô gái nhỏ đã lén giữ lại chiếc lọ cầu kỳ như một kỷ vật của một thứ tàn dư diễm lệ mà cô hụt tay sờ chạm. 40 năm, chưa một lần chị dám phí phạm dù chỉ một làn bụi hương sót lại nơi đáy chai. Tôi hứa với chị sẽ hoàn trả mẫu vật sau khi trích lục để phân tích một phần hương bên trong.

Cái cảm giác ấn chạm vào đầu chiếc ve nhỏ, phóng thích một tia bụi nước đó trở nên thiêng liêng kỳ lạ, vượt xa chuyện sửa soạn xức thoa thường tình. Như thứ thanh âm cũ mòn thốt bật từ lòng đĩa vinyl cổ đại còn đính chiếc tem giá, những thước phim nhị sắc run rẩy trên phông bạc sau hàng thập niên trong phòng lưu trữ, tôi nhận ra mình vừa phóng thích khỏi chiếc lọ cũ kỹ cả một nền văn minh thời cuộc, hiển hiện ngay trên cườm tay, với đầy đủ biến cố cầu kì của một tuyệt tác mỹ phẩm, biến dạng nặng nề bởi ngần ấy thập niên đợi chờ được phóng thích.

Vị thần tai ác chui ra khỏi chiếc ve được thiết kế cầu kỳ, và trước khi tôi kịp chọn cho mình một điều ước, tôi bị quăng không thương tiếc lên chuyến tàu ngược thời gian và nhắm mắt lại để thấy mình, không phải ở thị trấn Provence với bạt ngàn đồng hoa lanvande tím, hay kinh thành Ba Lê thánh địa của kỹ nghệ bào chế nước hoa, mà giữa vẹn nguyên thập thành đô thị Sài Gòn gần ba mươi năm về trước: mùi Sài Gòn!

Hương phấn sáp khỏa lấp kỷ điêu tàn

Tại sao những dòng mỹ phẩm đặc trưng được sản xuất vào những năm 20 của Kỷ Ngây Thơ (Age of Innocence) và thập niên 70 diêm dúa luôn khơi dậy trong tôi chỉ cùng một tiềm thức?

Sài Gòn có mùi gì?

Tôi không tin người ta có thể ngay lập tức trả lời câu hỏi này. Bởi Sài Gòn là một đô thị…nặng mùi. Một tạp âm hổ lốn, đa tầng được cảm nhận bởi khứu giác đã mỏi mòn từ quá lâu đủ để chậm chạp bóc tách từng lớp, từng nốt trầm tích mùi hương ấy ra mà phân tích một thứ “hương Sài Gòn” chuẩn xác.

40 năm sống trong lòng Sài Gòn, tôi dõi theo kí ức của chính mình, nhắm mắt lại, hít thở và để mặc những note mùi hương làm công việc của nhà điêu khắc, tạc vóc chân dung Sài Gòn. 40 năm của một hành trình thoái hương đầy biến cố, cho đến khi bất cứ dòng nước hoa xưa cũ nào với trường phái đặc thù của mỹ cảm 1920 và 1970 cũng có thể lập tức phục dựng sinh động một kỳ đoạn nối dài từ giữa những năm 1970 đến cuối thập niên 80 của Sài Gòn, trở mình giữa lệ và hoa.

Đó chính là khoảng thời gian chuyển tiêp giữa nếp sùng bái thẩm mỹ Francophile còn lại của lớp thị dân elite, cùng những tinh hoa Bắc và Trung kỳ hội tụ về đây giữa những năm 50, pha trộn với trào lưu tân kỳ của những dòng hương “drugstore” Hoa Kỳ đầy tinh thần thực dụng và tag giá dân chủ hơn rất nhiều. Thập niên 20 và 70 tiền-disco gặp nhau trong vẻ hào nhoáng cảnh vẻ: những cô đào trang điểm quá tay, những tiến bộ vị lai của khoa học và những nỗi sầu chính trị hợp thời. Chypre và aldehydes, xạ hương đầy nhục cảm và thứ mùi phấn sáp trang kim của trường phái powdery.

Một chuyên viên tâm lý có thể dễ dàng lý giải điều này bởi sự can thiệp của vốn liếng tiềm thức hạn hẹp bó tròn trong đời sống thị dân, bởi những khái niệm đầu đời về thế giới mùi hương đã gắn liền với mọi kí ức của Sài Gòn giữa thập niên 80, bởi những chuyến du hành thần thánh từ những quầy lộng kiếng nhà lồng Bến Thành, đâm xuyên lối chợ trời Tạ Thu Thâu nực nồng xa xỉ phẩm, bước ra lối vào thương xá Tam Đa cũ chỉ còn là những ngách nhỏ sáng lòa giữa ban ngày bởi vải vóc, trang sức và “đồ Mỹ” được bán tống tháo lại từ những gia đình tư sản trước cuộc lưu vong quáng quíu, hay từ những chuyến hàng hải ngoại cứu rỗi nếp tàn dư còn cầm cự lại của thị dân đất ngọc Viễn Đông.

Sài Gòn đã bắt đầu trong tiềm thức khứu giác của tôi như vậy, như những vệt mùi đài các sa cơ, trưng trổ những nếp vàng son phồn thịnh giả cách, xoa dịu và khỏa lấp những phân hủy điêu tàn.

mùi thị dân

Xá-xị, hồng tiêu, hắc quế và nhang trầm Chợ Lớn

Sài Gòn, những năm giữa thập niên 80, người ta ồ ạt săn đuổi những dòng hương có những cái tên phù phiếm độc địa như Poison (độc dược), Mon Pèche (tội đồ) hay Tabu (điều cấm kỵ). Cùng lúc, trào lưu Oriental do Shalimar nhà Guerlain khởi xướng từ đầu thập niên 30 cũng phả làn hơi “hương xa” nồng nàn lên các dòng hương được ưa chuộng bởi sự gần gũi về tiềm thức văn hóa. Các dòng cologne thân thiện Bien Etre trở nên lỗi thời vì âm hưởng Francophile, không ít những chai lọ của thời này còn tìm thấy trong các hiệu bán đồ cổ ngoạn, bên cạnh những xấp dĩa vinyl và những mề đay mỹ kí hoen rỉ của một gia đình tư sản cũ nào đó, ghi dấu gu thẩm mỹ thời cuộc tuốt từ những năm 50 đầu 60.

Oriental, hay còn gọi là trường phái hương Đông-Phương với mùi xạ hương cùng những thứ gia vị nóng như quế, hồi đầy nhục cảm, đã làm nên cả một không khí của giáo đồ thụ hưởng Sài Gòn ngay giữa lằn ranh những tháng năm đầy biến động, nơi hoa và lệ cộng sinh san sát.

Cơn sốt đầy note hương bạo động với huệ, xạ cầy hương, nhục đậu khấu và hổ phách được bào chế vung tay này đã kéo dài đại dịch Tabu và Poison đến tận thập niên 90, và chỉ thật sự giảm nhẹ chút đỉnh trước cơn lụt xa xỉ phẩm tân kỳ thời mở cửa. Những buổi dạ vũ ball famille, những vũ trường chỉ vừa mới được mở cửa lại, những rạp cine mini ở khu trung tâm lại bật lên hơi lạnh lưu cữu của những máy điều hòa đã bất động suốt một thập niên.

Từ khu nhà lồng chợ Bến Thành, băng qua chợ trời xa xỉ Tạ Thu Thâu, kéo dài tới thương xá Tam Đa cũ, về sau là tòa nhà Intershop (đã không còn), xứng đáng được coi là thú bát bộ mới, thay thế cho passage thương xá Eden cũ dù kém hẳn phần lịch duyệt dành cho các bà các cô điệu nghệ. Những lọ nước hoa được bày bán ngay dưới ánh sáng trực tiếp của nắng, hay trong những tủ lộng kiếng chưng đèn nóng hổi – điều hoàn toàn bậy bạ trong nguyên tắc bảo quản mỹ phẩm, với những mức hét giá trên trời, nhưng thời đó còn chưa có vấn nạn hàng nhái, do phần lớn được thân nhân mua từ chính quốc, hoặc do các thủy thủ tàu viễn dương mang về.

Chính thời điểm này đã làm nên dấu mốc thú vị trong gu khứu giác của đàn bà Sài Gòn, hổ lốn và vô nguyên tắc như mọi thứ đặc sản của thị thành tạp chủng này, như bánh mì kẹp chả lụa Bắc Kỳ với pepperoni Ý Đại Lợi xịt xì dầu Chợ Lớn, chiêu trôi cùng ly café B’lao chánh hiệu.

Cũng là một đô thị phương Đông, nhưng người ta đổ xô vào những dòng nước hoa Oriental, khởi phát vào thập niên 20, và tái phát dữ dội trong văn hóa Âu Mỹ vào những năm 60, lây lan tới trào lưu hiện sinh của những năm 70. Đối với dân Sài Gòn, phong vị này vẫn toàn vẹn sự kì thú huyền bí của yếu tố “hương xa”, với hoa hồi và nhục đậu khấu, trầm hương và hồng tiêu, nhưng vẫn đủ gần gụi để nhắc nhớ từ trong tiềm thức những bánh savon trầm thượng hảo hạng được coi là món quà lịch sự dành cho nữ giới, những hiệu thuốc bắc đường Hải Thượng Lãn Ông, như một thứ mùi hương cửa ngõ mở vào lãnh địa phồn thịnh sầm uất Chợ Lớn.

Trong tất thảy những cam bergamot và hồng tiêu, húng quế ấy, cái khứu giác của đứa con nít Sài Gòn háo hức căng phồng đón nhận về hơi hướm phảng phất mùi tinh dầu lá xá-xị đã làm nên huyền thoại thương  mại cho hãng giải khát Con Cọp lúc bấy giờ, thứ mùi nhang khói mỏng mảnh đã đượm lẫn trong không khí từ bao đời, một khi mỗi căn phố đều có cửa tiệm và một bàn thờ ông Địa, mỗi nếp gia cũng leo lét khói nhang đêm, cho đến đình chùa miếu mạo xen kẽ trong khu dân cư. Tôi tin rằng Chợ Lớn sẽ khác lắm, nếu giả như một ngày người Hoa và tập tục cúng kiến không còn nữa, nếu giả như một ngày, đồng loạt những que nhang tắt ngấm. Đó mới thật sự là ngày Chợ Lớn không còn.

2046

Hương bá tánh trên bức chân dung người đẹp Viễn Đông

Nếu gia vị có xuất xứ Đông phương và những ngành quý mộc đã làm nên phong vị ẩm thực gourmand cho Sài Gòn, thì những hương hoa phù phiếm, hương vanilla, hương huệ đậm đà vị phấn sáp kem sữa chính là bức chân dung trọn vẹn nhất của vẻ đẹp đàn bà miệt Ngọc Viễn Đông. Thứ hợp hương tổng hợp gay gắt của những siêu phẩm được bào chế bởi nền kỹ nghệ tân kỳ những năm 70 này khiến những cái mũi thanh lịch đương thời sẽ phải nhăn nhúm khổ sở bởi trò tán tỉnh sấn sổ ồn ào không khoan nhượng, trong khi hương phấn sáp powdery khiến người ta lập tức liên tưởng đến những giá trị lỗi thời gắn liền với nữ hoàng phấn sáp Coco No.5 từng một thời được ưu ái ồ ạt bởi các bà các cô giới thượng lưu.

Tất thảy đều giả tạo và phồn thực, hào phóng như những bờ ngực phồng vun cao phía sau tà áo dài siết eo đúng điệu Sài Gòn. Những người đẹp “cao su” hồn nhiên và hào phóng ban phát cảm giác mềm mại cứu rỗi của nhục thể lồ lộ dưới hai vạt áo hoa. Hương vanilla đặc thù của tiệm Givral với những ổ bông lan ngập ngụa phẩm màu, dày mịn mỡ màng những lớp kem đỏm dáng phủ ngập những chiếc gateaux còi cọc thiếu sữa của thời bao cấp, như những đắp bù xoa dịu thị giác và khẩu vị con nít háu ăn. Những đầu móng tỉa tót cầu kỳ sơn bôi đỏ thắm, những gót hoa nghễu nghện chênh vênh khỏi mặt đường, và thứ mùi da thịt bị tẩm ướp đến biến dạng bởi hương mỹ phẩm, mùi thuốc uốn tóc và ít nhiều những vệt khói ám muội lẫn trong mái tóc, xống áo, tới hơi thở đàn bà, khỏa lấp cả những giọt mồ hôi nhễ nhại của tiệm nước đầu ngõ cuốc xe cuối ngày nhặt nhạnh lối mưu sinh bên vỉa hè phố thị.

Chỉ có sống ở Sài Gòn mới hiểu thứ hợp hương quái đản này, khi mà người ta đi nhảy đầm và ăn tiệm bất kể công việc lao động phổ thông cóp nhặt hàng ngày. Không hề hiếm những huyền thoại vỉa hè về những người ăn xin cuối ngày ngoắc xích lô đi ăn tiệm. Lằn ranh phân biệt được đặt ra rõ ràng giữa những địa vị và lợi tức khác nhau, nhưng quyền hưởng thụ được chia đều cho tất cả. Một nữ hoàng sàn nhảy hoàn toàn có thể kết thúc một ngày của nàng trong chiếc chòi ốp tôn chênh vênh trên mép dòng kênh nước đen, phó mặc ngày hôm sau cho một canh bạc hoàn toàn mới.

Kết hợp hương hoa với xạ hương, trộn với những mùi gia vị hương xa nồng gắt, người ta có được một hợp thể dễ gây say, gây nghiện của mồ hôi dân nhiệt đới nhễ nhại, thứ nhựa sống thật thà tiết rỉ quanh năm, hong khô dưới nắng và phát tán trong gió, hay đượm quện với những cơn mưa đồng bóng bất thần, trộn hòa chuếnh choáng trong ngăn thang máy, rạp cine, những hộp đêm kín gió đông người, nơi xống áo và người ta ma sát vào nhau, tóc trộn tóc, tay đan tay, và tất cả ướp đượm với đồ ăn và thức uống, champagne và bia hơi, đàn ông và đàn bà. Thứ hương “bá tánh” đó đã là một mùi đặc trưng của Sài Gòn, như những ám ảnh kinh hoàng kéo dài dằng dặc lên tận giường ngủ và lụi tàn giữa chăn nệm vào sáng hôm sau. Có lẽ bởi vậy, ở Sài Gòn, người ta bén mùi nhau, ghiền mùi nhau rất dễ. Mỗi cá thể ném mình vào đời sống cộng sinh nơi đây trở thành một phân tử mùi hương cực nhỏ làm nên cả một hợp chất nồng nực, khó chịu, sực nức, giả tạo nhưng gây nghiện và ám ảnh khôn cùng.

Như người đàn bà đồng bóng nhất, hào nhoáng và phù phiếm nhất đã một lần qua trong đời, Sài Gòn không bao giờ cho phép mình bị lãng quên, ngay cả khi người ta nhắm mắt.

02230939a

Mùi Hương Hoa Lệ

Như mọi cấu trúc cơ bản nhất của một dòng nước hoa, mọi kịch tính của mùi hương đều lắng dịu, thẩm thấu vào cơ thể và dâng lên những nốt cuối cùng, như một đoạn kết đẹp, tròn trĩnh, hoặc như những dấu chấm lửng vẫn mãi kéo dài tận trong tiềm thức.

Sài Gòn nông cạn, ô tạp, xô bồ và sống sượng trong cái thói rù quến bằng kẹo ngọt và những phần thưởng “ăn liền”, thói chiêu đãi hậu hĩ tới mức dại khờ và phóng đãng của ả gái hư không chuyên. Nếu ví Sài Gòn như một hợp hương mỹ phẩm, thì có lẽ những note dư hương day dứt cuối cùng ấy, chỉ có kẻ xa Sài Gòn mới thật sự được hưởng trong những mặc niệm hoài hương, hoặc những ai thương tưởng si mê Sài Gòn ngay khi sống giữa lòng đô thị, đủ để nhìn ngắm nhâm nhi những trầm mặc đằng sau phấn sáp trang kim, đủ để kiên nhẫn chờ đợi khoảnh khắc thật thà sau cuối của ả đàn bà đa chiêu.

Khi những mẫu nước hoa cũ khô dần vào da thịt, sự tài tình của nhà bào chế lại một lần nữa vén lộ những phong vị Đông Phương từ lớp hương đầu, đã được lọc qua những biến cố ồn ào nhất của thời cuộc, để lắng mình, vẹn nguyên mảnh khói nhang trầm mặc trong hơi thở về khuya của phố thị.

Một thời gian tôi mướn trọ trên căn gác xép giữa một hẻm bình dân đúng nghĩa điện câu đèn vàng. Cứ khoảng gần nửa đêm, tiếng lóc bóc của thằng nhỏ bán mì gõ lại vang lên, len lỏi vào mê trận không lối ra của những đường ngoặt bất thần chi chít. Thằng nhỏ quê tận đàng ngoài, trôi dạt vô đây phụ việc xe hủ tíu mì như một vạn kiếp di dân mỗi ngày tấp về đây. Nó sẽ chẳng bao giờ nhớ nổi đường ra giữa những lối ngoặt ngoằn ngoèo ác địa của những hẻm bàn cờ đặc trưng phố thị phương Nam này. Ông chú người Tiều sẽ cắm vài cọng nhang vô góc đường gần đó, thằng nhỏ Bắc Kỳ cứ theo mùi nhang, như cọng khói cứu sinh len lỏi hẻm đêm mà lần đường về. Thi thoảng, tiếng lốc cốc leng keng của nó vọng ra cũng đủ khiến ông chú Ba Tàu biết thằng nhỏ liệu đã rong ruổi lỡ bộ quá xa. Họ làm nên một cặp đôi kì lạ giữa cái thành phố này, bắt kết vào nhau trong cuộc sinh nhai đôi khi chỉ bằng làn khói hương mỏng mảnh mà không gian ô tạp của ban ngày sẽ nuốt chửng, quậy loãng và làm đứt bể tan tành chỉ bằng một cú đạp máy xe.

Tôi cũng từng có những đêm như thằng nhỏ Bắc Kỳ đó, ngơ ngác lêu bêu một góc hẻm lạ quơ chỉ bởi một chậu nhài, một nhánh ngọc lan, hay một bụi dành dành nhà ai lén nở đêm. Những trận du miên kì quái đó đôi khi dẫn tôi dừng lại trước một cổng ngôi gia, lập lòe ánh đèn trái nhót trên bàn thờ, nơi chân nhang đã nguội, và một bình huệ trắng đang phập phồng hơi thở vô hình rất sâu. Cũng như bao dân tứ chiếng đất này, tôi từng hôn Sài Gòn thật sâu để hít thở căng lồng ngực ủ ê làn hương bắp rang bơ quá lửa từ lớp váng ly café tréo ngoe trên ghế bố vỉa hè lúc quá nửa đêm chờ sáng, mà thấy thơm phưng phức những bình minh đục ngầu ảo ảnh, văng vẳng tiếng chuông lễ sớm.

Hoắc hương và đàn hương, hổ phách, hồng tiêu và vạn triệu những thành phần xa xỉ trong một dòng hương Đông Phương cũ kỹ cũng có thể gợi nhớ mùi triều dâng ngoài bến Bạch Đằng. Tôi cùng tụi bạn sống tuốt bên Thủ Thiêm, 3 giờ sáng í ới ngoắc con đò gắn máy phành phạc rẽ làn nước đục ngầu về bên kia mảnh lập thể còn lại của Sài Gòn, khi những lương dân tử tế mệt nhoài đã ngủ rất sâu, và những đôi chân có móng sơn kim tuyến vừa kịp rón rén nhịp gõ gót cao qua những hành lang cư xá. Những phấn sáp được tẩy trôi hay vội vàng xóa bôi nhoe nhoét bởi môi hôn vồ vập, những món trang sức mỹ kí cuối cùng được gỡ bỏ, những vệt nước hoa đã lồ lộ mùi hormone thật thà mệt mỏi. Người ta nghỉ ngơi, trong những căn hộ tân kỳ, thành lớp trong những căn phòng giành cho dân lao động nhập cư, buông tuồng thân ái trong những dãy nhà trọ tồi tàn lòe loẹt, nơi mà khoảng cách bán-mua cuối cùng cũng đã bay hơi.

Nếu Sài Gòn là một loại nước hoa, ở tầng hương cuối, điều khiến người ta luyến lưu dày vò dai dẳng nhất, đó là bởi thứ mùi hương mệt nhoài, giữa những ẩn ức và trưng phô thường nhật: người ta ngửi thấy Chính Mình, trước khi thiêm thiếp bằng an sau thêm một canh ngả nghiêng nữa của Lệ và của Hoa.

017-L

(bài viết đã được sử dụng bởi tạp chí Người Đô Thị tháng 06/2015)

phong-linh hương

Trác Thúy Miêu

Giữa cuộc thoái trào hỗn mang của kinh tế và thời trang lãng mạn và cuộc lên ngôi của tính thương mại, khi mà các nhà thiết kế thời trang cố công xoa dịu thời cuộc bằng những tag giá bình dân, thì Issey Miyake, kẻ đến từ vũng lầy thảm kịch Hiroshima, vốn trứ danh bởi tư duy duy lí, sự tinh xảo trên quan điểm thực tế tối giản của thủ thuật thiết kế, lại chọn một thái độ lạc quan và an tĩnh đến điềm nhiên.

Chỉ 3 tháng trước ngày nhân loại bị người Maya tiên báo là chạm đáy vực suy vong tận thế, Issey Miyake tung ra ngay giữa lòng kinh đô thời trang thế giới những “quả bom” nhỏ lóng lánh hồng, lanh canh một tràng cười Thiền Đạo như những giọt phong linh(*), hoan hỉ và an nhiên.

IM10.Pyr 045

Khi lần đầu được tung ra giới thiệu tại Paris hồi tháng Chín, 2012, chỉ trong một đêm, Pleats Please đã nghịch ngợm xếp nếp toàn cung điện Louvre trong sắc lụa Á đông, những nếp gấp đàn hồi như những khoang đàn accordeon sặc sỡ. Issey Miyake tung ra những quả bom mùi hương nho nhỏ màu kẹo anh đào, óng ánh như kính vạn hoa màu hồng bị vò nhàu, và ướp mọi quý cô Paris vào những thùng nước ép quả, cắc cớ tạo nên cảm giác khô khốc trong cuống họng mọi quý ông

Những nếp gấp ướp nước ép trái cây

Trên cả thời trang, Issey Miyake là một nghệ nhân biết làm ra những tác phẩm mặc được, và một nhà thiết kế thời trang với những bộ sưu tập xứng đáng được coi là tuyệt phẩm. Nhưng sự linh diệu của thời trang và nghệ thuật của ông lên đến đỉnh cao khi tinh thần nhất thống ấy được chuyển hóa thành một công thức giản đơn để trở thành thứ tạo vật mong manh có vòng đời ngắn ngủi nhưng huy hoàng và đầy ma lực quyến rũ nhất – mùi hương.

Bộ sưu tập Pleats Please đã là một tạo phẩm như vậy, một chút hơi hướm của trò origami đơn giản nhất, thủ thuật xếp nếp để tạo độ đàn hồi và hiệu ứng bề mặt, cấu trúc thiết kế hoàn toàn hiện đại theo trường phái lập thể của hội họa, để bất ngờ song tác với từng cử động của người mặc để tạo nên sự mềm mại uyển chuyển kì ảo. Tinh thần và triết lý phương Đông luôn tồn tại trong từng thiết kế của Issey Miyake là vậy, đăng đối hoàn chỉnh giữa âm và dương, giữa trường phái lập thể và sự mềm mại bất định, giữa khối và sọc,… và với dòng hương Pleats Please, hai thái cực âm dương ấy thể hiện qua sự ồn ã tươi tắn trong những note đầu, với cái hoang hoải trầm lắng ở note cuối dùng, giữa những note va chạm lanh canh của chùm phong linh hương hoa quả, đến note lặng của tiếng khánh đồng ngân nga trên da thịt như một nét khiêm cung mà rù quến thuần chất Á đông.

pleat_narrowweb__300x495,0

Ngoài cấu trúc phối hương theo chiều dọc, mô phỏng những đường xếp nếp chạy xuôi theo cơ thể của bộ sư tập thời trang, Pleats Please còn được tác tạo theo những tiêu chí cảm xúc của ánh sáng (light), chuyển động (dynamism), và sự thoải mái (comfort), được thấy cả ở thiết kế thời trang lẫn dòng hương cùng tên.

Nói một cách khác, Issey Miyake đã mất gần 10 năm để hoàn chỉnh một câu chuyện về giai nhân Đông phương e ấp trong mỗi nếp gấp mang tên gọi vòi vĩnh trẻ con Pleats Please, từ những nếp xếp trên thân váy của nàng, cho đến dư hương như mùi vệt nước ép lê còn ẩm trên sớ vải lấp loáng sớ lụa của chiếc đàn accordeon – một tinh thần đăng đối hoàn chỉnh giữa Đông và Tây.

pleats-please-ss14-look-book_1

Cô gái có giọng cười phong linh

An nhiên và lạc quan như tinh thần một nữ đạo sĩ có hơi thở mùi anh đào, Pleats Please tươi tắn, vui nhộn, óng ánh với những note hương hoa quả tươi tắn, đầy sinh khí hoạt kê, thấp thoáng note gỗ thâm trầm đằm thắm.

Cùng với bộ sưu tập Pleats Please là những chiếc túi Bio Bag (Bao Bao) óng ánh như được khảm bởi những mảnh pha lê vỡ đã được tái hiện qua thiết kế vỏ chai, như một phiên bản bằng thủy tinh của Bio Bag, gấp khúc thứ chất lỏng màu kẹo ngọt lóng lánh bên trong, trông như những mặt kính vạn hoa long lanh những mảnh vỡ màu hồng kẹo anh đào, với hai mẫu tự E tạo cảm giác bị gấp đôi theo chiều dọc, như thể khuất vào cạnh chìm của một nếp gấp bén ngọt.

Pleats-Please-by-Issey-Miyake

Trong hình hài một trái lựu đạn màu hồng lóng lánh, cuộc tán hương vui nhộn của Pleats Please được kìm giữ bằng chiếc nút chai trông tựa như một búp hàm tiếu vô danh, mô phỏng những sóng lụa xô lệch và những chuỗi xếp nếp nhuyễn li ti chạy suôn sớ vải đã từng được nhìn thấy trong bộ sưu tập cùng tên năm 1993

PL_2013nov08re

Ngay từ lần kích hương đầu tiên khi mở nắp chai và giải phóng lớp bụi hương màu hồng đầu tiên, Pleats Please như cái duyên mào đầu câu chuyện với những cô gái phương Đông. Họ không hề trầm mặc khách sáo mà trái lại, tươi rói như thể vừa nghịch nước dưới tán hoa lê trong mưa, và phá lên tràng cười mang hương quả mọng. Cú khui nắp Pleats Please như màn mở nút champagne, thoát trào một chuỗi note trong trẻo biết kêu lanh canh, một thứ nước ngọt có gaz hương quả Nashi – một loài quả pha trộn giữa lê và táo. Pleats Please ồn ã, vui vẻ chào đón bạn bằng những note tươi tắn, giòn tan và mọng nước và trong như tiếng reo của cô thiếu nữ hiếu kì có giọng cười của chiếc phong linh bằng mùi hương.

Những note lê Nashi chua chua ngọt ngọt ấy cũng đã từng tạo ra những tiếng kính coong vui tai cho dòng Omnia Crystalline của Alberto Morillas, nhưng giờ đây là điểm son trong sự nghiệp tác tạo các hợp hương của Aurelien Guichard – bậc thầy đã từng làm nên huyền thoại nghỗ ngược Le Male Terrible của Jean Paul Gaultier, dòng suối Thiên thai Angel Aqua Chic của Thierry Mugler và thiên tình sử Love in Paris của Nina Ricci.

Hãy lại thật gần chiêm bái tiếng khánh đồng sau mưa

Tuân theo lẽ vạn vật, cây ra hoa rồi mới đến mùa kết trái. Nhưng trong cái luật luân hồi ngỗ nghịch của mình, Miyake đợi đến khi những note hương lê hương táo ấy lắng xuống và bắt đầu chín nẫu nồng nàn và hình thành một màn li điệu tài tình chuyển hóa mùi hoa quả tươi thành một cuộc bung nở bất ngờ của một hợp hương hoa điệu đà nữ tính tươi tắn như da thịt thiếu nữ sau mưa, phồn thực nhưng mong manh đầy khích lệ. Hương hoa tại tầng giữa của Pleats Please không có cái nồng nàn thường gặp với những note hồng hay nhài sambac, mà thanh cảnh với hương hoa đậu thơm, nhưng đầy ẩn ý lả lơi với hương mẫu đơn đan lẫn.

PL_20th_3rdvisual_02

Quả ngọt và hoa thơm, như các note hương và mọi cô gái trẻ có tiếng cười chuông gió, rồi cũng tuân theo quy luật mà bước vào kỳ đằm thắm. Các note hoa ảo diệu của khu vườn Eden Đông phương dần lắng xuống và thưa đi. Trong một khoảnh khắc, tưởng như Pleats Please đã hoàn toàn biết mất một cách đầy hụt hẫng, như câu chuyện liêu trai không hồi kết, như một dòng hương không note cuối cùng. Bên dưới tầng tâm điểm đã li hương, ngỡ như đã ngửi thấy mùi da thịt thật thà phơi lộ dưới vệt hương đã nguội. Phải chăng người đẹp phương Đông với tiếng cười phong linh đã quá hấp tấp quăng mình vào cuộc vui chóng vánh và suồng sã và mãi mãi không lưu lại được một note dư hương cuối cho những ám ảnh về sau?

Cảm giác hụt hẫng ấy kéo dài không quá 10 giây. Pleats Please đã trở thành đàn bà, nàng khiêm cung khép lại giọng cười lanh canh chuông gió, xếp lại những cánh mẫu đơn hớ hênh mời gọi, và thu dọn cho những note hương tuyệt đỉnh cuối cùng thành một thứ lời thì thầm bên gối, ẩn vào tóc, vào thịt da.

Nó đòi hỏi người ta phải được phép tiến lại rất, rất gần người đàn bà để được là kẻ cận kề mà thưởng thức. Cô gái hồn nhiên buổi sơ giao đã biết khiêm cung dành điều ảo diệu nhất của những note cuối cùng cho kẻ xứng đáng nhất. Tầng cuối của Pleats Please mang tất cả tính huyền diệu và sự khép kín của tinh thần phương Đông và cái duyên đàn bà. Note hoắc hương và tuyết tùng, như một hợp âm trầm giọng khánh đồng, đã ngân những echo của nó như vậy, hòa quyện với một nửa si lẳng tình tứ của vanilla nguyên chất nồng nàn và xạ hương trắng đầy vẻ ái dục, tạo thành những note mùi như da thịt ướp trầm hương, vừa rù quến vừa thiêng liêng thần thánh, khiến người ta giằng xé giữa vồ vập và tôn thờ, giữa hít hà nắm bắt, hay lặng thinh chiêm ngưỡng.

3398407341_bfd5625fc3

Cú trúc trắc trong tầng hương cuối này cũng là màn song tác tuyệt hảo của Pleats Please với chuyển động của người phụ nữ. Cũng như vẻ đẹp vi ảo của những nếp xếp pleat trên thiết kế Pleat Please chỉ bung nở khi người mặc chuyển động, tầng cuối của hợp hương Pleat Please ẩn quyện vào mùi da thịt tự nhiên của mỗi người, tạo nên những phiên bản riêng biệt không trùng lặp.

Đã quá lâu kể từ cú dội bomb lịch sử mang tên L’eau D’issey, chẵn chịa một thập niên, giới sành hương lại nô nức đón chờ dòng hương mới mang một cái tên khá nhộn tai, nghe như một điệu van vỉ nỉ non khả ái: Pleats Please – với câu thiệu hào hùng tạm dịch là “Dòng hương lay động tâm can”. Đây còn là một cú dội bom kép khi được tung ra như một dấu chấm lửng long lanh kéo sau dư chấn của bộ sưu tập thời trang xếp pleat, với những sóng lụa bén nhuyễn lượn lờ vần vũ theo từng chuyển động cơ thể của người mặc lần đầu được lăng-xê hồi 1993. Gần 10 năm sau, perfumer Aurelien Guichard kể lại câu chuyện đằng sau cảm hứng sáng tạo của những nếp xếp vinh hiển ấy, một sự tác thành giữa pop culture và truyền thống Nhựt Bổn luôn pha lẫn trong tư tưởng bậc thầy của gã người Phương Đông giữa lòng Paris Issey Miyake.

pleats_please_red_wine

(*) phong linh, hay chuông gió, theo tín ngưỡng Á Đông, chính là vật tạo sinh khí, niềm vui, sự thư giãn, xua đuổi những suy nghĩ tiêu cực và nộ khí.

Published in: on Tháng Mười Một 24, 2013 at 9:13 Sáng  Comments (1)  
Tags:

người đàn ông kể chuyện cổ tích vào khóe tai quý bà

Trác Thúy Miêu

 Maurice Roucel liều lĩnh sử dụng những note mùi bạo tay để rung gợi mọi dây thần kinh khứu giác của tiềm thức và kỷ niệm: mùi bánh quy, hương vanilla trên lớp kem sữa của những ổ bánh cưới, mùi hạnh nhân bỏ lò, nỗi ám ảnh của hương kem chống nắng sặc sụa vùng biển quê ông, và những ly lemonade của các tiểu thần nữ từ thôn trang đến tỉnh lỵ… Một “giấc mơ tuổi hồng” sến sũng đặc sệt hương xưa, được xây dựng từ hoa sứ rẻ tiền và mùi thơm của những món quà vặt, được tài tình sắp đặt vào các tầng hương mà tạo thành một trạng thái hưng cảm đồng bóng của một câu chuyện cổ tích không-dành-cho-trẻ-con sặc sụa ái tình và sắc dục.

Mùi hương, ở một hình thái tự hiên nhất, là hợp hương của thảo nguyên, rừng thẳm, hoa quả, nước và quý mộc. Nhưng rồi cũng đến đầu thế kỷ 21, khi tất cả được bỏ lọ, đóng nút trong dây chuyền công nghệ hẳn hoi – như những giọt cảm xúc và hồi ức được lên công thức, và sản xuất hàng loạt.

Nhưng kể từ huyền thoại Chanel No.5 ra đời những năm 1920, lịch sử nước hoa sang trang và sản sinh ra những mùi hương lẫn thành phần tổng hợp không hề có trong tự nhiên. Không hữu hình và hữu hạn như những trường phái hội họa, nhưng nó lay động những dây thần kinh tiềm thức và nhắc người ta nhớ đến những khoảnh khắc, cảm xúc, không gian, kỷ niệm có thật. Mẹ Thiên Nhiên cho người ta những khuôn mẫu của mùi hương, và chính con người cũng góp phần vào kho tàng tiềm thức mùi ấy, với thức ăn, mùi da thịt, vải vóc, mùi trộn lẫn của các thứ mỹ phẩm lẫn trong mồ hôi, hay một lọ nước hoa đã cũ, v.v… Điều này khiến kho tàng những thành phần mùi hương trở nên vô tận, sáng tạo chồng chất lên sáng tạo.

Hoa San Hô – câu chuyện cổ tích mùa hè của Lolita Lempicka đã ra đời theo dòng kể tiếp diễn từ “chương I” mang tên L de Lolita Lempicka ra đời trước đó không lâu.

Cú nhắm đã tài tình xuyên thấu hồng tâm tiêu thụ, khi lão Maurice Roucel khoái trá rung giật mọi nút thần kinh khứu giác lẫn yếu huyệt tiềm thức của bất kì perfumista ở trường phái hay gout khứu vị nào.

Vết tình trên cổ quý bà và chân dung tình dược Hoa San Hô

Mùa hè năm 2008, sau một loạt các hợp hương thần thoại màu mè với những quả táo óng ánh và cỏ ba lá thếp vàng, tiểu thần nữ Lolita Lempicka lại tiếp tục với câu chuyện cổ tích dành cho mùa hè, của loài ngư nữ biết thoa kem chống nắng, nhai bánh bích-quy thơm phức mùi vani, và biết giờ trò lẳng lơ với bông hoa sứ cài đầu.

Fleur de Corail (Hoa San Hô) chính là cái tên lí tưởng nhất để định danh cho sự lộng lẫy hoang dại của hợp hương ngỗ nghịch và lãng mạn này, kết hợp giữa nước ép trái cây Địa Trung Hải, kem chống nắng và bánh cưới – một câu chuyện cổ tích lắm dữ kiện của gã rậm râu Maurice, được kể bằng một giọng đặc sệt âm sắc Francophone.

Lão ngang ngược lôi tuột các perfumista đến một hoang đảo trong cuộc đào tẩu màu mè, hoang đàng và đầy nắng gió bằng thứ nước biển tổng hợp đựng trong những lọ thủy tinh diêm dúa giá 47USD/1.0 oz. màu xanh đỏm dáng, với hình thù gần như bất định của một giọt nước nhang nhác hình tim, với góc cạnh nhẵn thín như những viên sỏi biển. Một hạt ngọc trai nhỏ xíu đính vào tấm lưới đánh cá bằng sợi vàng tinh xảo quấn quanh cổ chai, lủng lẳng một mề đay khắc hình nhánh hoa đá, một Chi Đại Hoa trắng muốt và mẫu tự L nửa bay bướm nửa ngô nghê – tất cả được sắp đặt ngẫu hứng như đang dập dềnh trên mặt bể màu xanh lơ pha sữa đục.

Nhưng chính những giọt tinh chất chứa đựng bên trong, ở tận cùng lớp khám phá, mới là cao trào của câu chuyện cổ tích mùa hè.

Các nhà phê bình nhận xét rằng lần này, lão Maurice lại tung ra câu chuyện của những cuộc ái ân chớp nhoáng kiểu Địa Trung Hải, ngụy tạo những vệt mùi đầy ẩn ý trên cổ, sau dái tai và giữa khe ngực các quý bà quý cô.

Ly mocktail vô hại, bánh quy vùng Provence, và chuyện nàng ngư nữ háu tình

Lão đã kể câu chuyện cổ tích long lanh không dành cho trẻ con của nhà Lolita Lempicka như thế, bắt đầu với một ly mocktail vui nhộn và có vẻ như vô hại.

Lớp đầu tiên là những note nho, bưởi và cam bergamot lanh canh như một ly mocktail cho các cô chưa đủ tuổi uống rượu.

Nhưng ngay từ khoảnh khắc tiếp theo, hợp hương biến chuyển thành một vụ bùng nổ nho nhỏ mùi bánh quy. Chính xác là món biscuit Navette marseillaise truyền thống của những quầy đồ ngọt miền Provence, một sự trộn lẫn giữa hương thơm vani và nước cam.

Nhưng món khai vị với dư hương cam lẫn vani béo ngậy được nhanh chóng chuyển tiếp vào một note hương gần như hạnh nhân, và sự tươi tắn của cam chuyển thành một hợp hương hoa nhài, hoa sứ hoặc mộc lan, non nớt nhưng nồng nàn và… nóng nực.

Đó là một sự dọn đường lí tưởng cho cao trào hương hoa của tầng hương giữa. Một sự bung nở của khám phá dậy thì, với các note hoa trắng xuyên suốt. Như thể một cô gái đã đến tuổi, ngậy và đầy dụ dỗ vô tâm như một mẻ bánh quy hạnh nhân đã chín tới. Những note hương ấm nóng chỉ được làm dịu nhất thời bằng hương hoa trắng, nhưng bùng nổ, nồng sực và dai dẳng như làn da đượm mùi kem chống nắng được hít ngửi rất, rất gần.

Như một tiểu thần nữ miền nhiệt đới được đặt vào ngai chủ đạo, hoa sứ được đặt lên đoạn cao trào của tầng hương giữa. Hoa sứ, trong ngành công nghệ bào chế mùi hương, là nguyên liệu chính của tinh dầu “Monoi”, các sản phẩm chống nắng và cả bánh cưới. Một mối liên kết hình dung hoàn hảo cho ý tưởng cổ tích mùa hè của Lolita!

Bữa tiệc bơ sữa và cô dâu Địa Trung Hải này kéo dài một cách tài tình tới 6 đến 7 tiếng đồng hồ, trước khi bước vào những note dư hương của tầng cuối.

Tại phần kết của câu chuyện có hậu, các note hương được lắng xuống từ của tâm điểm hương hạnh nhân và hoa trắng, thành một thứ mùi kem vani và mộc lan đã được khéo léo ẩn vào note trầm từ tầng đầu. Sự ngọt ngào bồng bột của ly mocktail khai vị và bữa tiệc bánh quy đã biến mất không dư vị. Tất cả còn đọng lại trong khả năng lưu hương đến 2 tiếng của tầng cuối là dư chấn váng vất của một cơn say nắng bất thần còn rung lên hầm hập mùi nắng, cát, và vị kem sữa của da thịt dậy thì.

Cả thế giới chìm đắm vào câu chuyện của lão rậm râu người Pháp, tiếp nối câu chuyện cổ tích nhiều chương về quả táo long lanh tình dược vốn đã quá thành công của nhà Lolita.

Từ khoai tây chiên vùng Cherbourg đến thế giới cũng những “con ma” nhà Chanel

Như một bản bolero hoa mỹ, gợi tình, và sến một cách khả ái, kiệt tác Fleur de Corail ra đời và được truyền tụng khắp thế giới trong những lọ nhỏ màu xanh như thế, bất chấp những dấu hiệu đen tối của trường phái lãng mạn đang khuynh tàn của thị trường thời trang, đi cùng đại dịch những dòng nước hoa lưỡng tính (unisex) và thứ bản sắc bị đồng hóa chung chạ.

Đứng trước cơn bão chung, kẻ truyền nhân kiêu hãnh của Henri Robert nhà Chanel thản nhiên miệt thị cuộc cách mạng thẩm mỹ đại đồng: “Toàn cầu hóa? Có thể ở góc độ tiếp thị và kinh doanh. Tôi là một perfumer – loại người chẳng bao giờ quan tâm đến các vấn đề kiểu đó. Một loại nước hoa nào đó cho nhân dân toàn thế giới? Không bao giờ! Một thứ tội ác đối với tính sáng tạo. Đã là một nhà sáng tạo, bạn hẳn nhiên là phần tử phản động đối với cách mạng toàn cầu hóa, chuẩn hóa, và đồng hóa. Đúng ra, tôi nghĩ mỗi người nếu đã là một vũ trụ khác biệt, cần có một dòng nước hoa được thiết kế và bào chế riêng cho mình, như một bộ cánh may đo vậy.”

Maurice Roucel sinh ra ở miền biển vùng Cherbourg, Pháp, nơi ông mang theo một tuổi thơ có mùi trộn lẫn giữa kem chống nắng L’Oreal, mùi khoai tây chiên từ các kiosk hàng quà, và lọ nước hoa Soir de Paris của Yves Roches trên cườm tay bà ngoại “Bây giờ nhà Roches đã thay đổi điều gì đó trong công thức và cho xuất xưởng một phiên bản còi cọc của Soir de Paris. Hay chỉ vì cảm xúc của tôi đã khác nhiều so với những mùa hè hồi còn nhỏ ở Cherbourg?”

Cậu Maurice đã từng mơ ước trở thành một nhà thám hiểm khoa học, nhưng ông tự nhận mình đã là một cậu bé “quá ngỗ ngược để làm một Einstein”. Ngoài những trò rắn mắt ở trường, cậu tập tọe bước vào thập niên 60 với mái tóc dài và chiếc áo thun in cờ Anh quốc như một tín đồ cuồng nhiệt của Beatles.

Vốn theo đuổi ngành học là hóa hữu cơ và là một tay cứng cựa trong phân ngành ghi sắc (chromatography). Maurice gửi hồ sơ của mình đi khắp nơi để tìm việc một cách hú họa, và một trong những hồ sơ ấy được gửi đến tay Henri Robert – đại phù thủy mùi hương của nhà Chanel, khi ông này đã ở độ tuổi trên 70. Chàng Maurice khi này mới 23, đã trở thành truyền nhân của tay tổ nhà Chanel như vậy. “Thoạt tiên, tôi không phấn khích lắm với trò bào chế nước hoa. Tôi thấy tức cười mỗi khi nhìn những tay perfumer đánh hơi sụt sịt mấy cái que giấy thử mùi. Người ta gọi họ là “những con ma” cũng đúng thôi. Cả thế giới lẫn đào Monroe xức nước hoa hiệu Chanel No.5 ra đường cho đến khi lên giường, nhưng vinh quang thuộc về Coco, còn ông già Ernest Beaux tội nghiệp (người tiền nhiệm của Henri Robert) thì chẳng ai biết tới.”

5 năm và 15 phút

Mọi perfumista sành sỏi đều có thể nhận biết một siêu phẩm của Maurice Roucel qua thủ thuật sử dụng sự xuất hiện lẩn khuất tài tình của note mộc lan hương.

Cùng với note hương trứ danh này, ông đã lưu danh mình với Shalini – thuộc 10 loại nước hoa đắt nhất thế giới năm 2011, cùng một danh sách choáng ngợp của các tuyệt tác mùi hương mang tên Envy (Gucci), 24 Faubourg (Hermes), Oro (Roberto Cavalli), serie Be Delicious (DKNY), Orange (Marc Jacobs), v.v…

Nói về những sáng tạo của mình và những tag giá từ siêu xa xỉ đến thân thiện được treo vào đó, Maurice giữ thái độ hồn nhiên hầu như phi thương mại hoàn toàn: “Trên thực tế, giá thành đôi khi hoàn toàn không hề được quyết định bởi thành phần thứ dung dịch chứa đựng trong chai. Thành phần cơ bản đầu tiên của mỗi hợp hương là tâm hồn và tài hoa của perfumer. Như môn gấp giấy của người Nhật vậy, tất cả bắt đầu từ một miếng giấy. Thế rồi “voilà!”, thành cả một môn nghệ thuật. Đương nhiên, nếu có thể bỏ thêm vào đó cả những nguyên liệu thiên nhiên đắt tiền nữa thì hoàn hảo, như Shalini vậy, nó hoàn toàn cân xứng với 900USD cho mỗi lọ bé xíu. Tôi làm ra nó và thấu hiểu đứa con đẻ của mình. Còn Rochas Rocade và L by Lolita Lempicka không phải vì thế mà kém cạnh, chúng chỉ là những đứa con may mắn hơn vì không phải dựa vào tính cầu kì của hương liệu. Nhưng những ca dễ đẻ không hề đồng nghĩa với những đứa trẻ kém ưu chất. Về sự cầu kì của chúng cũng vậy, Hermes 24 Faubourg tôi đã mất 5 năm để tạo ra Hermes 24 Faubourg trong khi Shalini chỉ mất 15 phút”.

Với la liệt các danh hương lẫy lừng thị trường mỹ phẩm thế giới này, Maurice nghiễm nhiên trở thành chủ sở hữu các giải thưởng danh giá Prix Francois Coty 2002, FiFi Pháp, FiFi Hoa Kỳ, và giải “Oscar des Parfums” Awards của Pháp.

Nhưng cho đến sự ra đời liên tiếp của cặp đôi song nữ Lolita là L de Lolita Lempicka, và sau đó là “cô em” Fleur de Corail ra đời, ngọt ngào và diêm dúa đến táo tợn – một dấu ấn của trường phái sến bất khuất như điểm son tối thượng trong chuỗi dài những câu chuyện cổ tích bằng mùi hương nỉ non chốn phòng khuê “tiểu nữ thần” Lolita Lempicka.

Đàn bà Hungary, người tình của Helmut Lang, và Chúa!

Nước hoa luôn song hành với thời trang, được xem như một món phụ trang tinh tế và khó chọn nhất. Ngược lại, liệu vòng xoay trào lưu của thời trang có ảnh hưởng đến tính trào lưu của thời trang?

Không nhất thiết, và không thường xuyên. Các mùi hương, các dòng nước hoa được gán ghép cho các mẫu thiết kế thời trang để đạt mức tổng hòa mỹ mãn nhất. Hãy nghĩ đến các thương hiệu như Chanel, Houbigant hay Yardley, với những loại nước hoa đưa tên tuổi họ lên hàng danh gia không kém công hiệu so với các thiết kế thời trang của họ. Chính tập quán vận động của trào lưu thời trang khiến vòng đời của các dòng nước hoa cũng theo đó mà ngắn đi. Giờ thì người ta có cả những “bộ sưu tập” mùi hương theo mùa, dẫu chỉ xê dịch ít nhiều về nồng độ. Tôi chọn tìm cảm hứng và ý tưởng theo mùa, nhưng là khái niệm mùa của thời tiết hơn là mùa thời trang.

Nước hoa cần thể hiện tinh thần cảm xúc và văn hóa thời cuộc hơn là trang hoàng cho chiếc váy. Một perfumer phải biết mở lòng đón nhận mọi sự ảnh hưởng của vạn vật ở mức độ chắt lọc nhất, để rồi tái hiện lại bằng thứ ngôn ngữ của thính giác. Chẳng hạn thiết kế xe hơi đang nghiêng về vẻ góc cạnh, nam tính, thì đó là khi nước hoa thể hiện vẻ bóng bẩy cơ khí đó bằng những note hương của mình. Dòng Alliage đã là một điển hình cho thời trào lưu công nghệ xanh, mốt ăn chay và thuyết hiện sinh gần gũi thiên nhiên có từ hồi 1968, chẳng hạn. Trong khi nước hoa Charlie chính là hiện thân dịu dàng của đàn bà tính. Vào thời mà bản lĩnh tài chánh, lối sống tân thượng lưu và mơ ước dối già được coi là 3 giá trị tối thượng của số đông, thì các dòng nước hoa thập niên cuối 70 đầu 80 cũng đậm đặc một sự xa hoa và hào nhoáng của các hương liệu tổng hợp. Thế rồi đến nay, vừa vượt qua thời thượng trào của những mùi hương vị lai xa lạ, người ta lại tìm về tính nguyên bản của vạn vật, thế là các loại hoa và xạ hương mang màu sắc Đông phương lại trở về mùa thịnh vượng.

Perfumer được ban cho các giác quan cảm nhận tinh nhạy và cầu kì trong hưởng thụ, chiều chuộng các giác quan ấy. Điều gì có thể thỏa mãn giác quan của ông nhất?

Tất cả những gì có khả năng chiều chuộng phủ phê mọi giác quan của tôi. Tôi yêu nhạc, mê thú ẩm thực, có thể uống như hũ chìm, mê những hàng vải hảo hạng, và đương nhiên, tôi mê mùi hương trên hết thảy. Nếu phải từ bỏ một giác quan nào đó, chắc tôi sẽ chọn thị giác. À không, đợi đã, trời ơi, tôi mê cảnh đẹp, những con người đẹp đẽ, và đặc biệt là đàn bà đẹp!

Thế nào là một người đàn bà gợi cảm?

Đẹp mắt, cao thượng, và biết cách chuyển động thật duyên dáng. Tóc nàng có thể là bất cứ màu gì, da cũng vậy, chủng tộc hay tín ngưỡng cũng có thể là vô chừng… nhưng nàng đàn bà thuần túy, theo kiểu diêm dúa và đài các thuần Pháp. Và đôi mắt, và thứ gì nàng có đằng sau đôi mắt… Cá nhân tôi thì ưa các cô nàng Hungary.

Nếu có một mùi hương bất kì cho người đàn ông muốn chinh phục mẫu đàn bà ấy?

Chắc chắn là Musc Ravageur!

Hương liệu tự nhiên nào gợi tình nhất? Và tại sao?

Trầm hương. Thậm chí ở phương Đông, người ta sử dụng nó như một chất kích dục mà chỉ riêng cách sử dụng cũng đã đầy kích thích. Họ đốt trầm trên lò than đặt bên dưới người đàn bà để xông hương cho phần thân thể thiêng liêng nhất của nàng trước mỗi cuộc mây mưa.

Helmut Lang Cologne đã là một quả bomb thương mại. Gợi ý cho cảm hứng đến từ đâu?

Helmut bảo tôi ngửi những tấm trải giường của nhân tình của ông ấy, đương nhiên khi chúng đã được giặt sạch, và tôi có Helmut Lang Cologne.

Lọ nước hoa đầu tiên của ông?

Eau Sauvage. Đối với tôi khi ấy đã là cả một cuộc khai minh. Cái món ấy khiến tôi đào hoa hẳn ra.

Perfumer mà ông ngưỡng mộ nhất?

Chúa.

đàn bà như hương…

by f.

Sự khác biệt giữa một dòng hương siêu phẩm và phiên bản tội lỗi của hàng nhái, dẫu trí trá tinh xảo đến mấy, vẫn  nằm ở cuộc đan xen ngoạn mục của những note hương trong một bản tổng phổ hòa hương vi diệu.

Với một dòng nước hoa siêu phẩm, mỗi tia bụi nước là cả một bản giao hưởng tài tình, một câu chuyện được “lắng nghe” bằng khứu giác và tiềm thức. Nó là âm nhạc, là hình ảnh, nó có những biến cố, những nút thắt oái oăm dẫn đến những cao trào đậm đặc huy hoàng.

Mỗi một loại nước hoa là một câu chuyện khác nhau, mà giá trị chắt lọc lại trong những note dư hương cuối cùng với ma lực ám ảnh dằng dai.

Khi dàn giao hưởng đã tấu hết note cuối cùng, sợi vĩ vẫn còn rung lên dư chấn khoái cảm, như chính sự run rẩy cuối cùng của từng tế bào khứu giác, ngân nga thứ âm nhạc vô ngôn của da thịt.


Người ta nói đến những thiên tài âm nhạc và văn chương, những kẻ đã tác tạo nên cho nhân loại những phần đời hoang tưởng để sống giàu hơn một số phần hữu hạn, để đi nhiều hơn đôi chân có thể, trải rộng hơn không gian đời người, phá mọi quy luật logic để thả mình vào một thế giới hoang đường trong vài trống canh thụ hưởng.

Nhưng không mấy ai biết đến những thiên tài về mùi hương – các perfumer, những sinh vật thượng tầng với khứu giác siêu phàm và gout hưởng thụ duy mỹ. Họ là những tay phù thủy biết tiêu khiển với tiềm thức, tái hiện những cảm xúc xa xỉ nhất của tinh thần lãng mạn và ký ức. Họ xâu chuỗi và sắp đặt các note hương vào những bản tổng phổ kỳ vĩ trong kết cấu 3 chương, được tấu lên vào khoảnh khắc chạm đến làn da, rồi thăng trầm những biến cố, li điệu suốt hàng giờ sau đó, để rồi lắng đọng, nhường chỗ cho những note cao quý sau cùng.


Một dòng hương thứ phẩm sẽ chỉ còn hăng hắc lớp hương bề mặt của loại nước tẩy mùi, chông chênh lấp liếm bụm che những dấu vết tố cáo thứ mùi bài tiết thật thà sống sượng. Cả hai sẽ trộn lại, trấn áp và tố cáo lẫn nhau trên cùng một bản thể.

Chỉ với một hợp thể kiêu hãnh của văn minh thời trang, người ta mới thụ hưởng được những note hương thượng hạng cho khứu giác – những điều đọng lại cuối cùng, tôn nghiêm và đầy ám ảnh.

Đối với một mùi hương, sự ám ảnh ấy có thể kéo dài tối đa 8 tiếng.

Đối với một tuyệt phẩm đàn bà, sự ám ảnh ấy có thể kéo dài hơn cả 80 năm.

Có lẽ khi gã Maurice rậm râu, cha đẻ của dòng hương sến cách tân nhà Lolita Lempicka đã nghĩ về nàng thơ của danh họa Salvador Dalí khi thốt lên lòng ngưỡng mộ dành cho những người “đàn bà Hungary với sự kiểu cách của người Pháp”.

Bởi Nàng là một thứ xa xỉ phẩm của lịch sử catwalk thời trang, một tạo vật hiếm hoi mà Chúa trời ắt đã thiết kế nên trong tình trạng lâng lâng phê thuốc.

Với những cấu thành tinh túy nhất của xuất thân, nàng mang dáng dấp nữ hoàng của một vũ công Hungary và nét hoang dã bạo tàn của một tay hoang đàng người Ý.

Nhưng những thành phần tuyệt hảo đó đã không ủ nồng dậy men, nếu không có những thăng hoa và thống khổ đến tận đỉnh lẫn đấy, nếu không có những chê bai bỉ báng, những bận khánh kiệt khốn cùng để thấy tài sản duy nhất còn lại để làm nên một danh dự đàn bà – khả năng Yêu.

Và lịch sử thời trang đã cho nhân loại một người đàn bà như vậy – người mẫu 80 tuổi Carmen Dell’Orefice.

Mỗi người đàn bà là một mùi hương riêng biệt.

Mọi tầng hương đầu đều khoa trương, kiều mỵ hay diêm dúa.

Nhưng thời gian qua đi, vài giờ, hoặc vài thập niên,…

điều còn lại cho những note nhan sắc cuối cùng là danh dự, sự kiêu kỳ của tư chất tự tại, thanh tao và vô nhiễm.

 

Người ta sẽ thảng thốt nghiêng mình khi lặng người nhận ra note hương cuối mà Maurice nghiêm cẩn tác thành nên Fleur de Corail diêm dúa lại là những note trầm hương, với những ưu chất mà ông gán cho khái niệm đàn bà thượng đẳng: tôn nghiêm, xa cách, và gợi dục đến cầu kì.

 

Đàn bà như hương, sự suồng sã cuối đời sẽ bóp méo hình mạo đến nhăn nhúm mà rỉ ra thứ hương bài tiết.

Còn những quý bà chân chính – họ trải qua tuổi trẻ để tạc nên những khắc vạch tuổi già lên những phiến trầm hương.

Scent of Man

 Trác Thúy Miêu

Các chương tiểu thuyết cổ điển chỉ nghe nhắc đến những người phụ nữ úp mặt vào áo nhân tình để tìm lưu hương vương vấn, tuy không tả kỹ lắm cái thứ lưu hương đó nó như thế nào, rạch ròi như những nhà phân tích mùi hương chuyên nghiệp. Thay vào đó, những diva lãng mạn lấy mùi những trang giấy cũ ố vàng để kích hoạt những tần số rung động nhuốm màu tinh văn liệt truyện.

Những trang giấy cũ, gợi nhớ những hau háu mơ mộng khi đọc trộm tiểu thuyết diễm tình trong chăn. Những trang giấy có mùi khói, mùi da thuộc cũ và mùi gỗ trầm, thứ mùi khàn khàn âm ấm, một thứ mùi đàn ông.

Những cô gái may mắn lớn lên trong thời kì cực thịnh của các dòng mỹ phẩm dành cho nam giới, ấn tượng đầu tiên với mùi hương đàn ông thường là những chai nước thơm cạo râu eau de cologne của các ông bố, và làn hương ngai ngái theo mỗi cú vỗ nhẹ dưới cằm đủ mạnh để át cái mùi ngủ nghê trễ nải của gian phòng, thấm vào cổ áo sơ mi đi làm và xộc thẳng vào mũi găn gắt khi họ cúi người đặt lên má các cô con gái rượu nụ hôn đánh thức. Thứ mùi hương trên cổ áo ấy, sau một ngày làm việc, sẽ chỉ còn lại một cảm giác cháy xém của xác oải hương khô, khen khét khói bụi và sặc nồng mùi mồ hôi, xăng cộ, đôi khi cả một chút vị chua chua của ly beer cuối ngày – thứ mùi trụ cột ấy tỏa ra ấm áp từ vuông ngực những người cha, những vị hoa tiêu tài ba của con tàu gia đình – thứ mùi không mĩ miều nhưng hứa hẹn sự an toàn mỹ mãn.

Và tất cả những điều đó, hình thành nên bức chân dung đàn ông hoàn hảo trong tiềm thức khứu giác đàn bà – bức tranh được vẽ bằng mùi hương và chiêm ngưỡng bằng mũi, nhưng rung động không kém gì một tuyệt phẩm hội họa, và kích thích sự thuần phục tự nguyện hơn mọi trò thủ thuật mây mưa.

Ghi dấu những phiên bản Sở Lưu Hương

Không phải tất cả các ông bố đều dùng cologne vào sáng sớm, còn các cô gái, họ lớn lên để tiếp nhận những người đàn ông ghi dấu vĩnh viễn vệt mùi riêng lên bức chân dung khứu giác ấu thơ nọ.

Người ta cho rằng bản năng giống đực khiến đàn ông lưu lại vệt mùi hương của mình tại mọi nơi họ đã qua, kể cả những chiếc giường và những người phụ nữ.

Hãy thử làm một cuộc hành trình điều tra hồ sơ tình ái trong cuộc đời một người đàn bà, chỉ bằng những lớp mùi lưu cữu chồng chất trong tiềm thức khứu giác của nàng.

Nếu nàng đã từng có một cuộc phiêu lưu trong những ngày nghỉ tháng hè trên biển, dấu ấn cuộc tình sẽ mang theo mùi hăng nồng của muối, quyện lẫn hương vị làn da ủ trong cát nóng, đủ hừng hực để gây cơn thèm muốn được thử úp mặt lên làn da màu đồng phập phồng nhựa sống, để uống ngập vào buồng phổi một thứ nhiệt lượng thơm tho hầm hập, ấm nóng và sạch, hứa hẹn những dồn dập mải miết của nhịp sóng nện vào bãi, dẫu đôi khi, trên thực tế, đó chỉ là mùi của những thùng gỗ ướp cá và những tấm ván thuyền chài!

Những anh chàng thể loại đầu đinh mặt thẹo, những quái nhân jean rách ngực trần sẽ nguệch ngoạc dấu vết riêng của mình trong tim và mũi phụ nữ bằng một mùi xăng dầu dễ gây váng vất từ những xưởng sửa xe, cái vị thép tanh tanh lành lạnh của nền văn minh bù lon con tán, mùi cao su cháy khét của những cặp lốp mô tô còn bốc khói nhựa đường. Sần sùi, mạnh mẽ, có vẻ như không chút điệu đà nhưng dễ dàng gây ngất xỉu. Đương nhiên, trên thực tế, hợp hương đầy khí phách ấy rất có thể sẽ đi kèm một “cú bồi” của mùi gàu trên mái tóc phong trần, và phần thân trên ủ lâu ngày trong áo khoác denim, nơi chưa một vệt deodorant nào đặt chân tới.

Những fashionista chuyên trị các người hùng công sở sẽ dễ bị quyến rũ bởi những thứ mỹ phẩm metrosexual bị ướp lạnh trong không gian phòng kín, trong khi các tay săn tình sành sõi sẽ dễ bị thu hút bởi hương gỗ trầm quí phái của những đọt cigar quyện chút hăng hăng cay giật của những chai rượu lâu năm.

Họ – những người đàn ông, là những phiên bản khác nhau của một Sở Lưu Hương hào hoa điệu nghệ, từ người hùng thể thao, tay phong lưu công sở, cho đến gã nghệ sĩ Harley phong trần,…họ xuất hiện ở khắp nơi trên thế giới của người đàn bà, và lưu lại những vệt mùi gây nghiện. Nếu người ta có thể lần dở từng lớp gối chăn kí ức, để vùi mặt vào những vết lưu hương một thời hào hoa hay hầm hố, cũng sẽ đủ để gây một cơn dư chấn ái tình ngây ngất, thừa sức khiến con tim và đôi đầu gối nữ chủ nhân của lớp chăn gối ấy run rẩy thêm một lần nữa trong đời.

Và nếu người ta có thể tái tạo những mùi hương ấy, chắt lọc thành những giọt tinh chất quý giá và đựng vào những chiếc lọ đẹp đẽ, người ta sẽ dễ dàng tiết kiệm mọi trò vặt và mánh khóe để chinh phục ngay cả những bà hoàng.

Thứ tinh chất ấy, người ta gọi là eau de cologne, parfum pour homme, và cô đặc trong những thỏi sáp deodorant có bán ngoài siêu thị.

Vũ khí tối thượng trong cuộc chinh phạt phòng the

Người phương Tây không “thơm” người tình theo kiểu hít hà lên má, lên tóc, họ đưa môi ra và “chụt!” hay “muah!”, lối mà rất nhiều người trẻ, tiên tiến sau này bắt chước làm theo. Nhưng chính cung cách hôn hít ngộ nghĩnh của người Việt lại là những nụ hôn tình tứ một cách khôn ngoan và dễ gây nghiện, có phần hơn cả những vồ vập lập cập răng-hàm-mặt của người phương Tây.

Việc hít thở, phập phồng nuốt vào ngực cả một bầu mùi hương cơ thể được xem như một cuộc dạo đầu đầy kích thích, có phần hơn cả những vuốt ve suồng sã. Đó là một động thái vô thức của dục tính, của chiếm lĩnh và quy hàng. Cú hít đầu tiên sẽ quyết định cơn nghiện về sau kéo dài hay chóng vánh. Nó lan tỏa trong buồng phổi, rung giật từng mạch máu li ti của cơ thể, rồi một nụ hôn thật dài, thật sâu, đủ để đưa dòng mê hồn hương thốc thẳng lên đầu, gây tê liệt mọi khiên cưỡng cự tuyệt còn lại, để kéo theo là những căng tràn tham lam chinh phạt.

Khoái cảm của khứu giác còn kéo dài sau cuộc vũ vân phong nguyệt, đó là khi người đàn bà khoan khoái thả mình ngập ngụa giữa gối chăn còn nồng sực dư hương khoái lạc, lim dim thưởng thức sự hòa quyện rối rít diệu kì của mùi hương đặc thù của hai bản thể âm dương, pha trộn ngẫu nhiên hương mỹ phẩm được chà xát trên làn da nóng hổi, điểm xuyết sự rù quến thật thà của mùi mồ hôi lẫn lộn,… Tất cả được trộn nháo nhào và ướp hối hả vào từng sớ vải gối chăn, đủ gây đê mê, kích thích thứ xung động hóa học (chemistry) khiến tim đập nhanh hơn, đồng tử dãn nở. Và người ta sẽ gọi đó là rung động của ái tình.

Người đàn bà khi yêu say đắm nhất, thường không giặt chăn gối rất lâu sau lần ân ái đầu, và những tấm áo tình nhân được ưu ái ấp ủ, không chỉ để tìm lại sự mơn man của cổ áo đàn ông cứa lên cằm, lên má, không chỉ bởi luyến lưu những gồ ghề thô ráp của lớp vải chemise trên làn da đã nguội. Lạc thú trong những tấm áo đàn ông còn là một thứ điển lễ trong vô thức giống cái, khi tự ướp thân thể mình trong lưu hương của kẻ đã một lần ghi dấu cuộc chinh phạt huy hoàng, thứ mùi mê muội vẫn có thể một lần nữa rung lên những dây tơ đã từng một lần hoan hỉ bần bật cuộc nguyệt vân.

Và như vậy, ắt hẳn quý ông sẽ chẳng muốn dằng dai tra tấn người đàn bà của mình bằng những thứ mùi thật thà không cần thiết.

Bởi đôi khi, chỉ vài giọt cologne hay vài phút cho lễ nghi tắm rửa cũng đủ ma lực ám ảnh một đời người.

Thần Ái tình tịt mũi

Nếu bức tranh vị thần tình yêu là một tiên đồng bịt mắt cầm cung tên, thì cũng rất nên hiểu rằng với thị giác bị bưng bít như vậy, khứu giác của thần Tình Ái sẽ trở nên vô cùng mẫn cảm. Nhưng bản chất vị tha của tình ái sẽ dễ dàng khiến ngay cả những diva cầu kì nhất bỏ qua mùi nước hoa lạc điệu, đôi tất vứt bừa trên giường hay tuyến mồ hôi ướp tỏi của một gã háu ăn… cho đến khi gã trở thành chồng nàng và ướp cả thế giới của nàng dưới nách.

Không biết có bao nhiêu cuộc tình đã đi vào lối phai hương nhạt vị ngay khi mùi mồ hôi trên quần áo trở nên quá mãnh liệt để gọi là quyến rũ, và những chai dầu thơm thuở hẹn hò trở thành những hủ tục không còn cần thiết.

Những xung động hóa học hay ho biến mất, nàng sẽ chỉ ngao ngán nhìn người đàn ông của mình trong một hình hài bóng nhẫy bởi tuyến nhờn và nặc nồng như một két bia cũ đã hà hơi bật nắp.

Nàng nhận ra những dư hương luyến lưu chỉ là trò mù quáng của vị thần bị bịt mắt, và thói lãng mạn đã chăng hoa kết đèn cho những nhãn hàng mỹ phẩm đàn ông. Khi những mùi hương chỉ là hóa chất, và sự lịch thiệp chỉ là trò cảnh vẻ sớm bị rẻ rúng, người đàn bà còn lại với hôn nhân nặng mùi.

Chỉ có những điển lễ cầu kì, tư phong lịch lãm và kiến thức văn minh cơ bản mới đủ khiến một quý ông duy trì thói quen đáng quý ấy sau hôn nhân, và nằm ngoài mục đích “tìm bạn”.

Hẳn nhiên, đàn bà yêu đàn ông, chứ không say đắm kết hôn với những lọ nước hoa vĩ đại, nhưng ắt hẳn cũng không xứng đáng phải vờ vịt hạnh phúc khi hôn một cái gạt tàn và lên giường với món sữa chua đã quá hạn sử dụng nhiều năm.

Những cái nhăn mũi không còn là trò làm duyên vờ nũng nịu, những sợi dây thần kinh cảm nhận co thắt lại trước những cuộc tấn công với quy mô bom tấn vào khoang mũi. Những làn da co rút, hoảng loạn tránh né cuộc đụng chạm sỗ sàng, những màn chinh phục huy hoàng chốn phòng the trở thành cuộc chiến tranh hóa học, xen lẫn mùi nước hoa xịt phòng đầy tuyệt vọng.

Ái Tình quăng cung tên và úp mặt vào lòng bàn tay, đôi khi không chỉ vì khóc.

Dẫu thần là vị tiên đồng bịt mắt đùa dai, vô tình bắn đi mũi tên phần số vào đúng những xung tần khứu giác, thì cũng không nên trả đũa số phần bằng cách bắt vị thần khiếm thị tội nghiệp phải đưa tay bịt mũi.

Vì, đương nhiên, khi bận rộn bịt mũi, thần Ái Tình sẽ đánh rơi những mũi tên của mình!

 

lavender – note dư hương vintage

Jasmine nOir

Trong thế giới của mùi hương, mỗi hương liệu gốc đều mang trong mình một thứ ngôn ngữ và hình ảnh chỉ có thể “nghe” và “nhìn” được bằng khứu giác, như những màu gốc của vòng tuần sắc, từ đó mà được bào chế hình thành nên những hợp hương như việc kết hợp sắc màu mà thành hình bức họa.

Trong cái thế giới đa sắc ấy, oải hương (lavender) vừa là vẻ thánh thiện của tâm linh, vừa mơn trớn như thú vui nhục thể. Đó là mùi hương duy nhất vừa là hương thôn dã của những dặm dài ngai ngái mùi cỏ khô, vừa là mùi hương đài các của chốn khuê phòng đô thị. Đó là một người thiếu phụ hẵng còn hao gầy nét dậy thì hoang sơ, đã chớm chín muồi vẻ phong tình ý nhị của thuộc tính đàn bà.

Mùi hương của Chúa, những tên trộm, và những vị vua

Có lẽ những dấu vết xa xưa nhất của oải hương là các ghi chép trong Kinh thánh, về Đức mẹ khi tẩm đôi chân Chúa hài đồng bằng dầu hoa oải hương (được gọi dưới cái tên spikenard) và dùng mái tóc chính mình để lau khô chân Ngài cho đến khi căn phòng sực nức một hương thơm thoát tục. Điều này khiến lavender luôn mang theo nó một quyền năng thánh thiện để tránh tà ma, cùng một mùi hương vừa sảng khoái vừa thiêng liêng nghiêm cẩn. Người ta thường treo những bó oải hương khô trong nhà, buộc thành hình thập giá treo nơi cửa ra vào không nằm ngoài ý nghĩa này.

Những tìm tòi về sau lại được tìm thấy tận trong các Kim Tự Tháp, được người Ai Cập sử dụng như một trong những nguyên liệu cho công thức ướp xác bí truyền. Nhưng chính những người La Mã cổ đại đã đầu tiên đặt cho loài hoa màu tím này cái tên phổ biến cho đến nay: lavender, kết hợp từ lavere (tắm, rửa) và livendula.

Dẫu được yêu chuộng như những hiện thân sớm nhất của lối sống phù hoa và một nền văn minh tiến bộ, khi được du nhập đến Âu châu vào đầu thế kỷ 15, những nhánh oải hương tím biếc vẫn mang theo nó một quyền lực tâm linh huyền bí có từ những gốc gác truyền thuyết tôn giáo cho đến các ngôi cổ mộ Ai Cập.

Trong suốt nạn đại dịch tại London hồi thế kỷ 17, người ta truyền miệng nhau bí quyết buộc vào mỗi bên cổ tay một bó lavender đã chống nhiễm dịch. Các tay trộm mộ bào chế ra một thứ dung dịch mang tên Four Thieves Vinegar, pha với lavender để tắm sau mỗi lần đào trộm để xua đuổi dịch bệnh.

Dường như sự thanh tao tinh khiết của oải hương khiến mùi hương này không phải cam chịu chỉ quẩn quanh những khung cảnh ảm đạm của dịch bệnh và chết chóc như một thứ thảo dược sát trùng.

Ngoài các nạn đại dịch thảm khốc và phường trộm mả, mốt sính dùng hương lavender được đặc biệt ưa chuộng trong các gia đình hoàng tộc châu Âu. Vua Charles VI của Pháp luôn phải có những chiếc gối nhồi hoa oải hương (lavender) trong mọi chuyến vi hành. Nữ hoàng Anh Elizabeth muốn trên bàn phải luôn có hoa oải hương tươi được thay mỗi ngày – một màn thách đố oái oăm cho những nghệ nhân làm vườn của hoàng gia Anh, bởi thời tiết quanh năm ẩm ướt nơi đây. Vua Louis XIV cũng là một yếu nhân đặc biệt ưa chuộng thứ mùi hương quí tộc này, và cho hòa hương lavender vào nước tắm để ngâm mình, trong khi nữ hoàng Victoria đệ Nhất và đệ Nhị đều sử dụng mọi sản phẩm có nguồn gốc hương liệu lavender của hãng mỹ phẩm lừng danh London khi đó là Yardley and Co.

Mê hồn hương của thế trận phòng the

Dù Provrence là vùng trồng oải hương lớn nhất ở Âu châu, nhưng với sự ưa chuộng đặc biệt của hoàng gia và quí tộc Anh, lavender trở thành mùi hương đặc thù của xứ sở sương mù. Cũng từ việc gắn liền với hình ảnh phù hoa của thời Victoria, với những đóa hoa hồng Victoria đặc thù trong nghệ thuật trang trí thời kì này, oải hương từ đó được gắn liền với cảm giác thanh tao và sạch sẽ của khuê các tư gia các quí bà quí cô lịch sự.

Và các giới “quí bà quí cô lịch sự” không luôn nhất thiết là dòng dõi trâm anh thế phiệt. Mùi hương thanh khiết của thứ tinh dầu từng ướp xác các vị pharaon đã lan tỏa đến tận giường ngủ những ả giang hồ thời thượng ở khắp Âu châu. Và từ đó, mùi oải hương trở thành một ẩn dụ ý nhị kín đáo cho vẻ lẳng lơ phong nguyệt.

Nhưng một lần nữa, gái giang hồ London đã không phải là những người đầu tiên khám phá ra năng lực dục tình kỳ bí ẩn chứa trong mùi hương của loài hoa màu tím.

Đã từ rất lâu, lâu như chính lịch sử của chính nó, lavender và thủ thuật phòng the luôn song hành cùng nhau như một cặp đôi của thú vui Tình ái. Ngay từ trong an apocryphal book of Bible, nàng Judith đã tự tẩm ướp thân thể bằng tinh dầu oải hương để quyến rũ Holofernes. Nàng ám sát tay tướng bất bại và thành phố Jerusalem đã được bảo vệ như vậy, nhẹ nhõm và thầm lặng như làn hương của một loài thảo mộc.

Nữ hoàng Ai cập huyền thoại Cleopatra cũng không bỏ qua thủ thuật của mùi hương luyến ái này khi quyến rũ cả Julius Cesaer và Mark Antony. Còn nữ hoàng Sheba cũng không quên dâng tặng oải hương (dưới tên gọi spikenard), frankincense cùng myrrh lên vua Solomon.

Vào thời Tudor, các thiếu nữ thường nhấp những ngụm nước chưng cất từ lavender vào ngày lễ thánh Lukes, như một nghi lễ tụng ca tình ái, và họ ngâm nga “Thánh Luke, thánh Luke, hãy xót thương, hãy cho con nhìn thấy, trong những giấc mơ, nhìn thấy Ái Tình.” Còn các cô gái vùng alpine thường bỏ lavender vào gối như một bí quyết chiêu dụ ái tình, một thứ bùa ngải bằng mùi hương, còn các cặp tân hôn thì trải oải hương bên dưới nệm giường để thêm thắt ‘gia vị’ cho đêm động phòng hoa chúc.

Lavender thời thượng: note trầm hoài cổ

Ngày nay, khi mà công nghệ chế tạo mùi hương đã có khả năng tạo ra những hợp chất hóa học thay thế cho dòng nguyên liệu tự nhiên, vẫn không có một hợp chất nhân tạo nào thay thế được cho sức quyến rũ hồn nhiên của những nhánh lavender. Những cánh đồng hoa tím dài bất tận vẫn là niềm kiêu hãnh của các trang trại ngát hương vùng Provrence (Pháp).

Cũng như thuộc tính thời trang của các sản phẩm nước hoa, mùi hương cũng có những giai kỳ mang tính trào lưu, ảnh hưởng trực tiếp lên công thức bào chế của những thương hiệu cao cấp trên thị trường mỹ phẩm. Nhưng dường như lavender hồn nhiên tự tại vẫn luôn được ưa chuộng mặc nhiên với vòng xoay trào lưu của các dòng hương trái cây, hương gỗ hay hương hoa tổng hợp.

Khó lòng tìm ra một thương hiệu nước hoa xa xỉ nào trên thế giới chưa từng ít nhất một lần tung ra cho mình một dòng nước hoa với note lavender chủ đạo. Từ thương hiệu “chuyên trị” hương trái cây (fruity) như Lolita Lempicka cho đến những quả bom thương mại hình ngôi sao của Thierry Mugler.

Lavender còn được sử dụng đặc biệt phổ biến trong các hợp hương dành cho nam giới, từ các dòng thương hiệu xa xỉ cho đến các sản phẩm nước hoa cạo râu (aftershave) và giữ thơm cơ thể (deodorant).

Không chỉ mang lại cảm giác sảng khoái, đầy sinh lực cho sản phẩm, oải hương còn chứa trong nó vị tươi tắn gần giống hương vỏ quýt, nhưng lại có cả vị nồng hơi khô của hương gỗ, khiến cho lavender được sử dụng hợp lí cho cả sản phẩm dành cho nam và nữ, trung hòa tuyệt hảo các khía cạnh âm dương đối lập của tính chất mùi, cho phép lavender dễ dàng hòa phối với các dòng hương gốc khác để tạo hợp hương.

Mặc dù là một trong những thành phần hương gốc được sử dụng phổ biến nhất, những người sành hương vẫn chuộng các dòng sản phẩm thuần chất, tức hương nhiên liệu gốc không qua pha phối và bào chế.

Cùng với xu hướng tiêu dùng thông minh của các sản phẩm cao cấp, song song với trào lưu hoài cổ và thời trang vintage, lavender một lần nữa được đặc biệt ưa chuộng trong các sản phẩm làm sạch như xà-phòng nguyên liệu tự nhiên bào chế từ tinh dầu lavender, nước hoa cologne, body mist, v.v… Người ta có thể bắt gặp hương lavender ở bất cứ đâu, từ các spa cao cấp cho đến tận những tiệm bách hóa ven đường, được tẩm ướp trong các túi hương công nghiệp dùng để treo trong xe hơi hay tủ quần áo.

Dường như những dấu hiệu đe dọa thoái trào của đời sống đô thị, nạn “đại dịch” stress của thế giới, cùng với xu hướng tìm về các giá trị hoài cổ đã khiến người ta tìm đến oải hương không chỉ như một thứ mùi hương sảng khoái, giảm stress, mà còn là một dư hương luyến tiếc còn lại nét duy mỹ cầu kì của những thời kì văn hóa hoàng kim.

(bài viết đã được đăng trên tạp chí M-Mỹ phẩm)

Perfumista Nhập-môn: Hương-mục (List of Notes)

Một perfumista là một chi phái của tôn giáo thời trang thuộc dòng duy mỹ. Họ không nhất thiết phải là những diva kiểu cách, trên mình phủ một thiết kế non mùa của một brand thượng hạng. Bất kể phong cách trang phục hay trường phái thẩm mỹ thời trang, họ là những nạn nhân và tín đồ tuần tiết của thứ trang phục cuối cùng người đàn bà muốn giữ trên thân thể – Mùi Hương.

Họ không nhất thiết là những diva sẽ hãnh diện khoe với bạn bộ sưu tập những lọ nước hoa bự sự của mọi nhãn hàng có trên thế giới. Họ không nhất thiết phải quẹt mòn thẻ ngay tức thời vì một thiết kế vỏ chai. Một perfumista học được cách đánh giá và trân trọng các tuyệt tác điêu khắc công nghiệp mà kẻ khác gọi nôm na là “vỏ chai nước hoa”. Nhưng gout khứu giác sành sõi cho phép họ chạm đến từng giọt tinh túy thiêng liêng chứa đựng bên trong, và chỉ một perfumista mới có thể thấu đáo giá trị chân thực của một dòng nước hoa, vượt trên tag giá.

Nói một cách khác, một perfumista là một tín đồ thời trang mà độ cảnh giới đã cho phép tiếp cận và thẩm thấu đến phần tinh thần cốt cách tột vời nhất mà mắt thường không nhìn thấy được.

Điều đầu tiên mà một perfumista mới nhập môn cần thuộc nằm lòng, chương đầu của Hương Kinh tối thượng, sẽ là bảng phong thần các note hương cơ bản (hương mục). Nhưng trước khi tiếp cận những danh sách này, oái oăm thay, điều mà perfumista phải nhập tâm và xem làm chân lý lại là: không phải mọi thành phần của một hợp hương (ở đây là các loại nước hoa) đều đến từ Hương Mục, và không phải mọi món trong Hương Mục đều nhất thiết hàm chứa trong một hợp hương.

Hương Mục – những lời nói dối tỏa hương?

Các hãng nước hoa thường công bố những hương mục riêng, tùy thuộc vào dòng hương cụ thể. Mỗi loại nước hoa đều có hương mục do chính hãng công bố, hoặc được phân tích bởi các perfumista sành điệu, với chỉ sau vài tiếng quan sát biến đổi của mùi trên da. Thực tế có thể là một cú shock với perfumista mới nhập môn, bởi các phân tích này có thể rất xa rời với thành phần thật của nước hoa, mà dựa nhiều trên khả năng khứu giác và khả năng ngoa ngôn của công nghệ PR, với mục tiêu nhắm trúng tâm lí thẩm mỹ mùi hương của đối tượng thị phần. Một perfumista sẽ hiểu nguyên tắc cơ bản: hương mục không nhất thiết đồng nghĩa với công thức hoặc thành phần. Sẽ rất ngớ ngẩn nếu chỉ với hương mục ngắn gọn của Ungaro (by Ungaro) gồm nhài, nghệ tây và hổ phách, là bất cứ bà nội trợ nào cũng trở thành chuyên viên bào chế. Ngược lại, quả bom Thiền (Zen) mới nhất được nhà Shiseido tung ra với hương mục có đến 20 cái tên vi diệu: nho, cam bergamot, đào, thơm, hoa hồng xanh, lan Nam Phi, dành dành, táo đỏ, violet, lan chuông, lan dạ hương, hoa hồng, sen, hoắc hương, tuyết tùng, xạ hương, xạ hương trắng, hổ phách, nhang trầm và rong biển. Một perfumista sáng suốt sẽ tự hiểu rằng hoàn toàn có thể thành phần thực chất của Zen không hề nhỉnh hơn mấy tí so với Ungaro, và đó là bí mật tối thượng nằm trong phòng nghiên cứu của mỗi hãng, được bảo vệ nghiêm mật và tưng tiu như vũ khí chiến lược siêu tiên tiến.

Và đó không hề là điều mà các perfumista cần quan tâm đến.

Các hương mục ấy vẫn là những bản mô tả tinh tế và dễ hiểu nhất cho sự hưởng thụ và đánh giá của một perfumista am hiểu. Cho cùng một dòng nước hoa, bạn có thể va phải các hương mục khá khác nhau, hãy tham khảo, so sánh, và tổng hợp cùng với kiểm nghiệm nhạy bén riêng của mình.

Những câu nói ngớ ngẩn của perfumista mới nhập môn

Một hóa chất khá phổ biến trong công nghệ bào chế nước hoa là aldehyde. Chỉ có một perfumista mới toe mới có thể đến cửa hàng và đòi “Cho tôi loại nào không có aldehyde!” Hẳn nhiên, bạn sẽ được giới thiệu một loạt hương mục không ghi aldehyde, tặng kèm với nụ cười “bí ẩn” của nhân viên bán hàng. Bởi lẽ thành phần ấy không nhất thiết luôn được đề cập đến trong hương mục, và có rất nhiều dạng aldehyde khác biệt. Nên tỉnh táo lưu ý rằng, nếu bạn thấy “hương đào” trong hương mục, và hiển hiện trong mẫu thử, thứ bạn đang hít hà, rất có thể là aldehyde.

Một câu nói ngớ ngẩn khác “Tôi không ưa mùi xạ hương!”. Cần phải nói cho rõ là bạn sẽ không bao giờ có thể, hoặc cần biết những thành phần gì đã cấu thành cái gọi là “mùi xạ hương” trong một mẫu nước hoa. Và loại hương này có rất nhiều biến thể mang hương gỗ, phấn, trái cây, hay thậm chí thứ hương được gọi là mùi kim loại, v.v… Các perfumer thường sử dụng hơn một biến thể xạ hương trong cùng một hợp hương. Do đó, sẽ là một trò ngớ ngẩn nếu bạn muốn tỏ ra cầu kì và nằng nặc không thích mùi xạ hương.

Tương tự như với các thành phần hương mục khác, chẳng hạn hương hoa, với các biến thể vô chừng của nó. Việc tên loài hoa xuất hiện trong hương mục không hoàn toàn phải có nghĩa là hàng tấn cánh hoa tươi đã phải được chưng cất để có một ounce (28.35g) tinh dầu, mặc dù thành phần hoa tươi cũng được khai thác khá phổ biến, đôi khi kết hợp với hương tổng hợp và tinh dầu tự nhiên.

Trong một số trường hợp, các hợp hương thành phẩm có sử dụng chất liệu hương tái-thiết-kế. Đó là trường hợp của Hermes Brin de Reglisse do perfumer Jean-Claude Ellena thiết kế. Ông đã cho trích ly oải hương thành 50 nhóm phân tử, ngửi qua tất cả để loại bỏ 5 nhóm mà ông nhăn mũi cho là tạp hương, tái hợp 45 nhóm phân tử còn lại để có một hợp hương lavender tinh tế nhất. Tương tự, hoắc hương (patchouli) thường thấy trong các loại nước hoa thường là một hợp hương các ton mùi trầm và gắt chát, vốn được các fashionista hippy thời 1970 ưa chuộng, nhưng không còn phù hợp với thẩm mỹ khứu giác hiện đại, và có được một phiên bản hoắc hương tân thời và tinh xảo hơn rất nhiều. Các perfumista vốn không hảo dòng hoắc hương ngày nay sẽ khó lòng nhận biết dòng hương “kị rơ” ấy, dưới một “diện mạo” mượt mà nhuần nhã, hợp với khứu giác thành thị hơn.

Không chỉ có vậy, các đại phù thủy perfumer còn có thể cho ra các thành phần hương, với nhiều note trong cùng một thành phần, và được liệt kê trong hương mục như những thành phần độc lập. Điều này thường gặp với các note cùng nhóm, ví dụ nhóm hương “gỗ quý, hổ phách và xạ hương” hoàn toàn có thể chỉ là sự can thiệp của một hợp chất hóa học duy nhất. Một dòng nước hoa khác có thể sử dụng cùng hợp chất, và chỉ được nêu danh nôm na là “hương trầm”, trong khi trong một sản phẩm khác, hợp chất này lại có tên là “gỗ nhiệt đới”. Tương tự, nhóm “cây huệ và hoa cam”, “mimosa và nhài” hay “da thuộc, quế và tuyết tùng”,… đều có thể là những hợp chất duy nhất cho cảm nhận pha trộn của các note trong cùng nhóm sắc độ mùi

Tuy vậy, hương hổ phách (amber) vẫn khiến ngay cả các perfumista sành sõi nhất phải lúng túng. Sau khi nhà Prada tung ra dòng nước hoa nam giới Amber Pour Homme, không ít perfumisto đã khá hoang mang khi trong hương mục hoàn toàn không có thành phần hổ phách như tên gọi. Amber Pour Homme là một hợp hương tươi ngọt và hơi chát chúa của cam bergamot, quýt, dầu hoa cam, bạch đậu khấu, phong lữ, hoa cam, nhựa thơm, xạ hương, gỗ sandal, đậu tonka, vanilla, nghệ tây, hoắc hương và da.

Trên thực tế, hổ phách hoàn toàn không được sử dụng như một thứ nguyên liệu tự nhiên để chưng cất nước hoa. Hổ phách (amber) trong thuật ngữ bào chế mùi hương là một “gam” hay “accord” mùi hương gồm nhiều note như cánh kiến trắng, vanilla, đậu tonka, hoặc hoắc hương. Một hợp hương có thể hàm chứa các thành phần trên, hay cho một cảm giác mùi tương tự. Các hãng nước hoa có thể chọn liệt kê mọi note trong đó vào hương mục, hoặc chỉ tuần túy hợp nhất lại thành hổ phách (amber), hoặc gây hiệu ứng hơn là hổ phách lỏng (molten amber), hổ phách nóng chảy (hot liquid amber). Do đó, tốt hơn hết, chớ bao giờ tuyên bố rằng bạn thích những loại nước hoa màu trà đậm vì chắc chắn trong đó có nhiều hổ phách hơn!

Cà-lem, kem dâu và bánh bông lan

Nếu chỉ có thế, sau khi những kiến thức này được phổ biến đến mọi perfumista, và các hương mục chỉ còn là trò trí trá của các tay buôn hương ngộ chữ. Nhưng trên thực tế, các hương mục được xây dựng chặt chẽ và tinh tế dựa trên tham khảo cảm nhận mùi từ những chuyên gia mùi hương đắt giá nhất thế giới. Từ đó, hương mục được thiết lập như một cách thức hoàn hảo và trung thực nhất để mô tả cảm giác mùi của các tầng hợp hương, điều khả dĩ loài người có thể làm với sự giới hạn của ngôn từ trước những lớp hương tinh tế.

Mỗi thành phần trong hương mục gợi nhớ đến các mùi hương tự nhiên, trực tiếp động chạm đến những dây thần kinh khứu giác và kích hoạt cảm nhận, cảm xúc, để hình thành nên quyền lực tối thượng cuối cùng mà một dòng nước hoa có thể mang lại – một Thái Độ Cảm Xúc.

Mỗi ngày, ngành thời trang thế giới lại có thêm 2-3 dòng mùi hương mới, và hẳn nhiên, không perfumista nào dám tham vọng ngửi thử tất cả những sampler mới này, việc tham khảo hương mục sẽ nhanh chóng cung cấp cho perfumista những thông tin cơ bản nhất về tính chất và tinh thần của hợp hương mới. Một tín đồ hiện sinh, nghe metal rock, hay ưa mặc thời trang hobo sẽ không thể không xao xuyến khi tìm thấy trong hương mục của Diesel Fuel For Life có sự chát chúa của nho đen Hy Lạp và quýt, phảng phất một note hoài cổ hoắc hương, để kéo theo một note ngân tuyệt mỹ của nhài trên nền hương da thuộc, kết thúc một bức tranh toàn cảnh lập dị, nhiệt thành, nhưng vẫn đủ điệu đà.

Note “xanh lá lấp lánh” (sparkling green freshness) trong hương mục của dòng L.A.M.B.L (Gwen Stefani) khiến mọi perfumista ngay lập tức liên tưởng đến tầng hương đầu tươi mát, một kiểu mùi đại dương pha lẫn hương cỏ. Người ta còn nhận thấy cảm nhận hương của quả lê và đậu ngọt đúng như rong hương mục, dẫu không hẳn có dù chỉ một giọt tinh dầu đậu ngọt trong lọ nước hoa.

Tương tự, quả bom kẹo ngọt miss Dior Cherie với hương mục ngộ nghĩnh gồm kem dâu đá (strawberry sorbet), và bắp rang caramel (caramel popcorn) đã thực hiện một cú ngắm tài tình trúng phóc vào hồng tâm thị phần perfumista chanh cốm. Hẳn nhiên, nhà Dior không định xức cà lem kem dâu vào sau gáy các tiểu thư sành điệu, nhưng hương mục này đã trung thành tuyệt đối với cảm hương đỏm dáng, tươi tắn và một vị ngọt tổng thể vừa đủ dịu để không gắt nồng như trong các dòng hương của Dior dành cho các diva cỡ bự.

Cũng như vậy, Britney Spears hoàn toàn không định mang món trộn kì cục là quả vải, mộc qua vàng, trái kiwi và bánh bông lan để bào chế dòng nước hoa Fantasy.

Nếu bạn cảm thấy bị quyến rũ bởi hương mục cầu kì của Flower Princess (Vera Wang) gồm thường xuân non, quýt, hoa súng, hoa cam, hồng Ma-rốc, nhài sambac, mimosa, vỏ mơ, hổ phách, gỗ quý và xạ hương, thì chớ băn khoăn về việc có bao nhiêu quả mơ đã bị lột vỏ, và người ta làm gì với ngần ấy phần quả ngon lành còn lại. Điều quan trọng hơn mà một perfumista sẽ cảm nhận được, đó là cảm giác đi băng xuyên một vườn hoa kì lạ nhất hành tinh, nơi mỗi bước chân là một lớp hương kì ảo mới được lần dở trong một bản hòa ca của các note khoan nhặt đan xen.

Hương Mục là những tác phẩm ngôn từ thật sự, một nỗ lực hoàn hảo của con người hòng nắm bắt, với sự hạn hẹp của con chữ, cảm xúc vi diệu khôn lường của mùi hương. Một perfumista sẽ học được cách tôn trọng nghiêm cẩn trước các tuyệt phẩm ngôn từ này, nhưng nếu bạn vô tình cảm nhận được “mùi của mẹ” từ một mẫu sampler Jean Paul Gaultier nào đó, hãy bình thản và tin vào cái mũi của mình, dù trong hương mục không có nhắc tên bà thân mẫu ở nhà.

Dẫu sao thì hydroxycitronellal và galaxolide cũng là những từ quá trúc trắc, không hề làm bạn có vẻ thông minh hơn, nếu không muốn nói là chúng khiến bạn có cảm giác bản thân là một quả bom sinh học, trong khi không gian quanh bạn lại rõ ràng đang ngập tràn hương hoa súng quyện với xạ hương.

 (bài viết đã được đăng trên tạp chí M-Mỹ phẩm)

 

 

 

những note dư-hương

by f.

Giá trị của mùi hương, hẳn nhiên, không chỉ nằm ở thiết kế chai lọ, dẫu thẳng thắn mà nói, các fashionista thường phải chi trả đến quá nửa giá trị là cho những chiếc lọ tinh xảo đóng mộc kí tên những thiên tài, thương hiệu bá chủ thế giới thời trang.

Giá trị của mùi hương, đối với một chuyên gia, một tín đồ thời trang và một quý bà sành sõi, nằm ở cuộc lần dở ngoạn mục những tầng hợp hương ngoạn mục của mỗi loại nước hoa. Chúng có những câu chuyện riêng và những tình tiết kì thú của mình.

Nếu note hương thứ nhất như cú va chạm lòng bàn tay đầu tiên có thể rộn rã lanh canh hương quýt, hương quế trong veo sốc nổi, thì note hương sau mới là sự lần dở những lớp xiêm áo tâm hồn.

Người ta bảo thủ thuật chọn mua nước hoa, ấy là ở sự kiên nhẫn để chờ cho đến khi ngửi được tầng hương cuối – thứ giá trị và đặc quyền của nước hoa chính hãng.

 

Đàn ông cũng vậy.

Ngay cả chàng Trương Chi vụng về nhất cũng để lại sau mình chút rung ngân của những nốt trầm ám ảnh, sự dịu ngọt vô hình của thứ hợp hương chát nồng khô mặn, thô ráp như mặt da thuộc hay hăng xì sắc lạnh như vỏ thép. Đủ để chiếc áo bỏ quên cũng được ấp ôm tôn thờ như thứ thánh tích mong manh vắn số bởi sẽ chả còn giá trị nhắc nhớ gì, một khi đã phai hương.

Và đàn bà cũng vậy.

Khi người đàn bà đứng lên và bỏ đi, phần không gian ở lại, nếu còn chút hương lẩn khuất để nhắc nhớ đến, ấy mới đáng gọi là giai nhân! 

Rượu ngon ở vị hậu, và mùi hương gây dằn vặt nhiều nhất lại là thứ hương thừa ám ảnh mãi về sau.

Và trong thế giới của thời trang, may thay, những nỗi ám ảnh ấy có thể chọn mua được!

 

Ở giữa Paris, tay quái nhân hình thù vẹo vọ như một Quasimodo hiện đại vung tay rải khắp thị trường thời trang những giấc mơ có mùi, ướp đàn ông bằng xạ hương trắng và mùi nhựa cháy, bôi cá hồi lên tóc những tín đồ thời trang và trộn hoa với rượu chỉ để kể những câu chuyện cổ tích hoang đường bằng thứ ngôn ngữ của khứu giác.

Gã bán những ngôi sao, những thiên sứ, và cả những nam thần cổ đại cưỡi motor, mình tẩm sặc mùi xăng lẫn mùi da thuộc, làm nên những cú khuynh đảo tài chánh chỉ để gìn giữ trường tồn cho đền đài haute couture những đặc ân xa xỉ nhất.

Và gã nghiễm nhiên đặt mình kề cận bà hoàng No.5 trên bức tường vinh danh của những kẻ tẩm ướp thế giới.

Những minh tinh tắm trong dòng hương xa xỉ, trong khi các thiên đường shopping tội lỗi ngập ngụa những dòng hương fake nông cạn không lưu lại được đến tầng note thứ ba, và các fashionista văn minh tìm kiếm kết nối với nhau hỉ hả qua khứu giác và chỉ một đôi giọt chất dung dịch hồng ngọc cũng đủ để khiến họ trở thành đạo hữu của dòng hương Womanity – thứ cách mạng nữ quyền phù phiếm chóng phai nhưng dằng dai dư chấn.

Don Quijote Viễn tây & Hồng nhan Bạt mạng

Một ngày cuối tháng Tám, sau cuộc đại bại của dòng Diesel Fragrance và cuộc hợp kiếm bất thành với chiến hữu Marbert, nhà Diesel bất ngờ tái xuất dòng fragrance bằng đòn tung ra thị trường những lọ nhỏ bọc vải bố giả da xộc xệch màu nâu xỉn, hình thù cổ quái nhắc nhớ đến những bình nước bằng da thuộc của lữ hành sa mạc hay chai rượu mang theo bên mình những tay súng Viễn Tây. Trên lớp vỏ in nhì nhằng dòng chữ nặng chịch “Fuel For Life” (tạm dịch Nhiên Liệu Sống) và mẩu quảng cáo với những mẫu nam nhân đương đại hầm hố không buồn tỉa râu, tràn trề khoái cảm adrenalin, những đồng tử giãn nở và nụ cười nửa miệng, và câu slogan sặc mùi cà khịa “Còn sống không ông bạn?”.

Người ta đổ xô đi mua về những lọ nhỏ như những quả lựu đạn mà khi mở nút, người ta sẽ chờ đợi một cảm giác hăng nồng võ biền đấm thẳng vào mũi. Người ta gồng cứng cơ bắp, dựng đứng tóc râu và…té ngửa khi note hương đầu tiên bay ra khỏi chiếc lọ độc dịch ấy lại là sự pha trộn của thô ráp xù xì đến ngây ngô, ẩn chứa một thứ ngọt ngào phi giới tính, sến đến chùng lòng và thuyết phục đến bất ngờ.

Sự kiện ra mắt cặp đôi đầu lòng nhà Diesel

Những ngày cuối tháng Tám 2007, dân tình Ý và Pháp rùng rùng chờ đợi hai trái lựu đạn đầu tay được hãng chuyên hàng hầm hố nồi đồng cối đá Diesel tung vào thị trường nước hoa thế giới. Người ta chờ hai vụ nổ nho nhỏ mang tên “Nhiên Liệu Sống” (mà dân fashionista gọi tưng tửng rất hay là “Xăng Đời”)

Cặp đôi đầu lòng nhà Diesel được tròng cho hai bộ jumper cùng kiểu khác chất. “Chàng” khoác một thứ poncho bằng vải bố sần sùi nâu xỉn, nắp vặn có rãnh xoáy như một thứ ngòi nổ, nguy hiểm và huênh hoang gợi ý về sức công phá của những gì chứa đựng bên trong. “Nàng” được tròng cho một lượt ren màu ngà tinh xảo, như một thứ khăn choàng vai chẳng đủ ủ ấm, nhưng đủ ấp e khoe hàng chữ vàng kim lóe lên sau lần lưới thưa, như món trang sức vàng lủng lẳng đỏm dáng của những nàng gypsy.

Và thay cho lời chào mừng nhã nhặn, “nàng” và “chàng” ra mắt, hất hàm xấc xược “Dám sống không, bạn hiền?” (nôm na dịch từ slogan rất “thái độ”: Are you alive?) – sự thách thức của nguồn nhiên liệu 75ml có giá 59 và 66 Euro (nàng nhỉnh hơn chàng một chút), hứa hẹn vụ nổ hợp nhất đủ để kinh động thị trường Âu châu từ 27 tháng Tám, Mỹ vào tháng Chín và trực tiếp tổng tấn công Á châu vào tháng Mười.

Cặp giai nhân tài tử này là kết quả của Firmenich theo đặt hàng của tay cowboy lâu năm Diesel, với công thức của nho Hy-lạp, hoa nhài, hoắc hương, xạ hương cho Nàng, và một túi những món gia vị khô gồm đại hồi, oải hương và cây vòi voi cho Chàng.

L’Oreal Produits de Luxe International – bà đỡ và vú em cho cặp đôi nhà Diesel cũng hừng hực khí thế với 2 đoạn clip quảng cáo cực kỳ ấn tượng và tag line ngạo mạn “Are you alive?” hàm chứa lòng tin tưởng vững chãi của tập đoàn vào đôi nam nữ chuẩn tướng được vũ trang xống áo đến tận răng này.

Tiệc mừng ra mắt âm thầm kín đáo và được bảo mật không kém gì họp hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc, tổ chức tại Pháp từ ngày 7 tháng Bảy càng khiến cho nội giới, những kẻ nằm ngoài danh sách khách mời muôn phần hiếu kỳ bởi cái kiểu ra mắt rất nghiêm trọng thì thụt hội kín ấy.

Những kẻ hóng hớt nhạy tin nhất khi ấy cũng chỉ nắm bắt được rằng “nghe đâu” sự kiện được tổ chức trên một chuyến hỏa xa khởi hành ở Gare de l’Est ở Paris, chở toàn yếu nhân showbiz và những phóng viên ảnh đầu gấu nhất, những biên tập viên hàng thượng thừa quyền lực giới tạp chí thời trang đến nơi bữa tiệc thật sự được tổ chức, nhưng kín đáo như một cuộc tập kích. Các hành khách cũng không được biết điểm đến của “chuyến tàu định mệnh” rất chi là kịch tính ấy, rất hợp với phong mạo như ganster Viễn Tây chặn cướp xe tải nhà băng ngang nhiên giữa lộ của “Chàng” (chắc chắn là để đi chia cho dân Mễ nghèo và các tộc người da đỏ anh em!)

Vụ tập kích hoành tráng được sắp bày ngay tại một nhà ga khổng lồ, tràn ngập không khí bohemien, rất hợp với chiếc khăn choàng vai bằng ren và những mảnh vàng chóe làm đỏm của “Nàng”. Một thứ pha trộn lai căng loạn xị giữa không khí những hộp đêm thập niên 1930s và một gánh xiếc chợ phiên cổ đã được chọn làm concept cho bữa tiệc ướp hương xạ, hương hồi để chào mừng đôi trai hảo hớn gái giang hồ chính hiệu Diesel.

Nhà Diesel, thành lập từ 1978, chuyên sắm sửa chuyện diện mạo cho thị phần nghiện jeans từ 13 đến 40 tuổi khắp năm châu với những mẫu jeans và casualwear hạng sang nổi tiếng, người sáng lập và chủ tịch chí tôn Renzo Rosso đã thành công để lại cho giới thời trang một thương hiệu đã vượt tầm quần áo thông dụng mà hình thành concept phong cách sống rõ rệt mang tên Diesel cho những tay những ả nghiện adrenalin nặng nghiệp, thích biểu tình cho lí tưởng và phong cách sống khoái rẽ vào bụi rậm hơn là dấn thân vào đường quang.

License nước hoa Diesel vốn trước đây thuộc về tay tài phiệt Đức khét tiếng Marbert, và hoàn toàn biến mất khỏi thị trường thời trang thế giới năm 2004 để tái xuất thập thành huyên náo trong bộ dạng thanh tân ngổ ngáo của cặp đôi lưu vong hồi xứ Fuel for Life. 

Hồ sơ Vô Kỵ – Triệu Mẫn

Cả hai đều được thiết kế để là hai mặt giới tính rõ rệt của một hình hài duy nhất. Và chính sự rõ rệt của giới tính khiến thiết kế vỏ chai mang một nét gợi cảm đến thật thà. Diesel Fuel For Life pour femme được khoác một lượt ren thưa màu ngà, lấp lóe sau các ô lưới là ánh kim của dòng chữ in trên thân lọ. Trong khi Diesel Fuel For Life pour homme lại chui đầu vào một thứ vải bố màu nâu xỉn, trên thân là hàng chữ được in to sụ, ít nhiều lem nhem có chủ đích, một bên là fermeture gân guốc, một bên nguệch ngoạc chằng chéo mối khâu vụng. Một cặp đôi lạ mắt và đầy thách thức của thế giới những mùi hương dành cho những quý ông mặc thanh lịch kiêu kỳ và các quý bà nồng nàn đài các.

Cặp đôi lạ lùng này của nước hoa thế giới được thiết kế bởi một cặp đôi danh tiếng khác trong giới mùi hương là Annick Menardo và Jacques Cavallier. Annick kết hợp với Thierry Wasser tạo nên Fuel For Life pour femme, và Jacques Cavallier chịu trách nhiệm làm nên một Fuel For Life pour homme.

Không lạ gì khi sự hợp nhất này cũng đồng nghĩa với một chiến dịch quảng cáo bặm trợn một cách bắt mắt và đầy tính biểu tượng. Nhan nhản hình ảnh những chàng Don Juan thời đại tháo chạy khỏi khuê phòng một quý bà nào đó, và những quý cô có nụ cười nửa miệng ý nhị, bước ra khỏi thang máy với hàng nút áo cài vội nói hắt ra qua hơi thở hãy còn dồn dập “Fuel For Life, dùng cẩn thận nhé!” (use with caution!)

Đối với một số dân sành nước hoa, lượt hương đầu của cả pour homme lẫn pour femme đều không hẳn là một phát hiện mới mẻ chấn động gì cho lắm. Với note đầu, pour homme hoàn toàn có vẻ như một dòng hương cologne cũ kỹ kinh điển nào đó, trong khi pour femme lại cho cảm giác như bất kỳ loại hương phổ biến dành cho fashionista trẻ nào đó. Nhưng ấn tượng ban đầu nhanh chóng bay đi theo lần chuyển note đầu tiên. Fuel for Life pour homme được bắt đầu với chút gì gourmand bằng đại hồi và quả chín – một thứ hương thực phẩm để đột nhiên chuyển sang một những note sảng khoái, xốc nổi hơn với gỗ và oải hương để rồi lặng đi ở note cuối vẫn dai dẳng mùi đại hồi từ đầu, ngân nga trở lại với cúc trường sinh, như những nốt ngân nga cuối cùng của một chuỗi hợp âm nửa rock, nửa bi tráng.

Trai tứ chiếng đa tình Fuel for Life pour homme

Fuel For Life của Diesel là một hợp hương mùi gỗ gắt pha trộn với hương trái cây gồm đại hồi, nho, mâm xôi, oải hương, cây vòi voi và các hương gỗ khô. Đối với tâm lý khứu giác nữ giới, đây chính là thứ hỗn hợp có khả năng nhắc nhớ đến sự hấp dẫn giới tính rất tiềm thức, gợi nhớ đến một sinh lực vạm vỡ qua hơi ấm của đại hồi, sự bạo liệt đến khắc khổ của oải hương, nhưng thừa tính lãng tử ngọt ngào của hương quả chín. Thứ nước hoa dành cho những kẻ khẩn hoang, những nhà chinh phục và những tay chuyên cà khịa. Những kẻ phong phanh nút áo ngực, ống quần jeans ram ráp bó lấy cặp đùi vững chãi luôn có cách trụ vững bên mọi mép vực. Hay đơn giản hơn, những người đàn ông đi giày khủng bố và mặc jeans chánh hãng Diesel!

Các note hương của DFL pour homme nửa là một cuộc hiệp thông huynh đệ, nửa là trận tương tàn nảy lửa của quan niệm lối mòn về mùi hương nam tính cùng những note đột biến bất ngờ phá vỡ phản xạ mùi kinh điển. Một thứ ngẫu hứng tưng tửng của thói nghịch ngầm – gọi là cái duyên hài hước rất đàn ông vậy. Những note tại tầng 1 và tầng cuối đều bám dai dẳng một thứ ám ảnh nồng ấm của đại hồi ở tầng đầu và cúc trường sinh ở những note cuối cùng. Nếu chỉ qua mô tả, thoạt tiên có vẻ như DFL Pour Homme là một thứ rượu cam thảo mặn sặc sụa, nhưng tiếp nối ngay sau note đầu ấy, như một thứ rượu uống mềm môi, lại đọng lại một vị ngọt nồng đượm dư hương mùi hồi từ note đầu, không quá sốc nổi, để chuyển khéo léo sang sự bung nở tài tình nơi những note cuối.

Vừa là hương gỗ, vừa là hương thảo, với nhấn nhá những gam tươi sáng của oải hương khiến gã đàn ông hầm hố của DFL Pour Homme tươi tắn và sảng khoái như vừa bước ra khỏi vòi sen.

Sẽ chẳng có gì là đặc biệt nếu những note mùi quả ngọt không được đưa vào để tạo nên một hiệu ứng hoàn toàn mới mẻ hiện đại trong cái tổng thể đàn ông kinh điển ấy, xóa nhòa sự xung đột đối lập giữa những note mùi lạnh và note mùi nóng của DFL Pour Homme xuyên suốt giai đoạn chuyển hương.

Đó là một hợp hương tràn trề sinh lực và cả những note nghịch ngợm vừa chừng và ý nhị. Không hoàn toàn sốc nổi đến thô thiển, ngọt gắt hay thuần túy hăng xộc hương tổng hợp. Trái lại, DFL Pour Homme mềm mại và ấm áp một cách bất ngờ. Sự có mặt của những thành phần mùi hoa quả khiến cho Diesel Fuel For Life pour homme, trong nét đẹp chất phác của tập quán mùi hương, lại pha phối ít nhiều những nét hiện đại đến bất ngờ, khiến trái với võ đoán của không ít người, Fuel For Life không chỉ đánh trúng gout khứu giác kinh điển mà còn ngay lập tức thu hút thị phần trẻ hơn của các chàng trai thành thị tân thời đúng nghĩa.

Tiểu thư bạt mạng Diesel Fuel for Life pour femme

Vừa là đứa em gái song sinh dị bào, vừa là hồng nhan tri kỷ của DFL pour homme là tiểu thư bụi đời Diesel Fuel for Life pour femme (DFL pour femme). Thoạt tiên, nàng mang đầy vẻ khả ái đáng ngại với những note tươi tắn ồn ào của lượt hương sơ giao để khéo léo chuyển sang một thứ hương thoáng như mùa hè và quyến rũ kiểu trẻ con của quả lý đen và hương quýt và được phủ nhẹ một note vintage đằm thắm bất ngờ của hoắc hương – một thứ thành phần kinh điển cho dòng hương hoài cổ.

Sự có mặt của hoắc hương luôn được các chuyên gia cân nhắc rất thận trọng, bởi sai sót trong định lượng sẽ là một sự khinh suất lớn. Nhưng sự cầm chừng tinh tế và hợp hương hợp lý sẽ dễ dàng làm xiêu lòng bất cứ chiếc mũi sành sõi nào. Hoắc hương có thể cho Fuel for Life một note cuối gần giống hương nhài nhưng “đàn bà” hơn và một sự xuyên suốt thú vị của lá xanh, như duy trì sự tươi trẻ tinh quái của note giữa. Mùi lá xanh the thanh hơn bạc hà bay hơi rất nhanh, để đằng sau sự biến động của vài note mùi khác lắng xuống, đọng lại trên cổ tay thứ hương thừa của một xác nhài đã quá thì.

Trong trẻo và vui nhộn, rù quến đa tình và mờ đục, tất cả cùng ở trong những xung đột tinh tế trải dài vài giờ tỏa hương đủ để phác lên câu chuyện những người đàn bà kì lạ trong clip quảng cáo của Fuel for Life Pour Femme: thứ ái tình bốc đồng trong thang máy, sự dâng hiến vong thân sặc mùi lãng mạn cổ điển, lòng hiếu kỳ chạm ngõ những bí ẩn giới tính, hay thăng hoa hoang dại của tự do tâm hồn… Bạt mạng phong tình, ngô nghê liều lĩnh, hay bạo liệt và mẫn cảm như một loài yêu tinh khỏa thân, những người đàn bà trong đoạn quảng cáo của Fuel for Life nhìn thấu vào màn hình, tóc đẫm ướt bởi mồ hôi, bởi mưa, hay lem nhem lệ, họ nhếch mép ngạo tình, hào hển, nức nở hay thỏ thẻ, hoặc, như một giống mỹ xà, rít khẽ qua kẽ răng khép chặt, ánh mắt trêu ngươi thách thức: “Are you alive?”.

Và Diesel cho rằng họ cung cấp thứ nhiên liệu tối thượng cho lối sống đó trong những cái lọ bí mật bọc ren màu trắng ngà!

Công-xưởng Diesel – sân chơi nằm ngoài lối quang

Để chào mừng sự xuất hiện rừng rực của đôi giang hồ hợp pháp, nhà Diesel hân hoan lập cả một tạp chí lối sống online mang tên Công-xưởng Mùi Hương Diesel (Diesel Fragrance Factory) sặc mùi xăng cộ, lổn nhổn bù-loon con tán, trang trí nham nhúa những vệt sơn tóe màu của “nghệ thuật” bôi bẩn lên tường của thế hệ rap nhi đồng và những vết dầu mỡ loang ố cáu xỉn của hội cựu binh nghiện motor áo da rong ruổi Harley Davidson trên đường thiên lý. Và trong cái thế giới đầy màu sắc bạo động quá khích ấy, hẳn nhiên, không hề thiếu chỗ cho quý cô lem nhem mắt khói mi dày, son đỏ toét nhoèn nhễ nhại mồ hôi, phiêu diêu Gothic hoài cổ hay điệu boléro xập xoảng nhịp vũ di-gan, thân mình vần vũ nét xăm.

Diesel Factory cũng có những chuyên mục như những phân xưởng nhỏ tùy gout thị phần. Từ góc “Lối Sống” cho những tuyên ngôn nửa tối nghĩa ngây ngô, nửa hiền triết thoát thần, đến phân xưởng “Life Under My Skin” nơi các nghệ sĩ đương đại hạng mục xăm trổ giao lưu tham khảo qua lại những mẫu hình xăm, những kỹ thuật mới nhất. Chuyên mục Dry Your Tears lại là một kiểu “anh Bồ Câu, chị Thanh Tâm” nơi hầu hết các nữ thành viên si tình vào thỏa thích than thở tự kỷ tạm thời đến trôi mascara. Chuyên trang “Khùng” (Crazy) đã tự mô tả chuẩn xác nội dung chuyên kỳ qua tên gọi xúc tích, trong khi song hành là các chuyên trang Siêu Anh Hùng (SuperHeroes) và Tiểu Anh Hùng (MiniHeroes) của những con búp-bê mặt mũi siêu cau có cắm cảu để các thành viên mua về làm “false-friend” (bạn giả) xoa dịu những cơn khủng hoảng hoa niên cho đến thậm chí trung niên. Bên cạnh là vô thiên lủng các chuyên mục riêng cho nghệ thuật sáng tạo, nhiếp ảnh, hội họa, âm nhạc, văn chương, lối sống, v.v…

Các tín đồ đa trường phái, bất kể Gothic, Rock, R&B đến dark arts hay Tân-hippy đều tìm được cho mình một mảnh riêng trong cái không gian hỗn mang tràn sức sống và mùi mồ hôi quyện Xăng-Đời ấy.

%d bloggers like this: